| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
|
|
| İslam Halifeleri - Kronoloji |
|
Yazar: RasitTunca - 06-29-2018, 11:57 PM - Forum: Tarih Bilgileri
- Yorum Yok
|
 |
İslam Halifeleri - Kronoloji
Dört Halife Dönemi
Hz.Ebu Bekir 632 - 634
Hz.Ömer- 634 - 644
Hz.Osman - 644 - 656
Hz.Ali - 656 - 661
Emeviler Dönemi
I. Muaviye - 661 - 680
I. Yezid - 680 - 683
II. Muaviye - 683 - 684
I. Mervan - 684 - 685
Abdülmelik - 685 - 705
I. Velid - 705 - 715
Süleyman bin Abdülmelik - 715 - 717
Ömer bin Abdülaziz, - 717 - 720
II. Yezid - 720 - 724
Hişam bin Abdülmelik - 724 - 743
II. Velid - 743 - 744
III. Yezid - 744
İbrahim bin Velid - 744
II. Mervan - 744 - 750
Abbasiler Dönemi
Seffah (Ebu'l Abbas) - 750 - 754
Mansur - 754 - 775
Mehdi - 775 - 785
Hadi - 785 - 786
Harun - 786 - 809
Emin - 809 - 813
Memun - 813 - 833
Mutasım - 833 - 842
Vasık - 842 - 847
Mütevekkil - 847 - 861
Muntasır - 861 - 862
Müstain - 862 - 866
Mutez - 866 - 869
Muhtedi - 869 - 870
Mutemid - 870 - 892
Mutezid - 892 - 902
Muktefi- 902 - 908
Muktedir - 908 - 932
Kahir - 932 - 934
Razi - 934 - 940
Müttaki - 940 - 944
Müstekfi - 944 - 946
Muti - 946 - 974
Ettai - 974 - 991
Kadir - 991 - 1031
Kaim - 1031 - 1075
Muktedi - 1075 - 1094
Mustazhir - 1094 - 1118
Mustarşid - 1118 - 1135
Raşid - 1135 - 1136
Muktefi - 1136 - 1160
Müstencid ) - 1160 - 1170
Müstezi - 1170 - 1180
Naşir - 1180 - 1225
Zahir - 1225 - 1226
Mustansır - 1226 - 1242
Mutasım - 1242 - 1258
Fatımi Halifeler
Kahire'de hüküm sürmüş olan Şii halifeler. Sünniler tarafından halife kabul edilmezler.
Ubeydullah Mehdi Billah (910-934) Fatimi hanedanının kurucusu
Muhammed Kaim Bi-Emrillah (934-946)
İsmail Mansur Bi-Nasrillah (946-953)
Maad Muiz Li-Deenillah (953-975)
Ebu Mansur Nizar Aziz Billah (975-996)
Hakim bi-Emrullah (996-1021)
Ali Zahir (1021-1036)
Maad Mustansir (1036-1094)
Ahmed Musta'li (1094-1101)
Mansur Emir Bi-Ahkamillah (1101-1130)
Hafız (1130-1149)
Zafir (1149-1154)
Fa'iz (1154-1160)
Aşid (1160-1171)
Memluk Himayesi Dönemi
Mustansir - 1259-1261
I. Hakim - 1262 - 1302
I. Müstekfi - 1302 - 1340
I. Vasık - 1340 - 1341
II. Hakim - 1341 - 1352
I. Mütadid - 1352 - 1362
I. Mütevekkil - 1362 - 1383
II. Vasık - 1383 - 1386
Mutasim - 1386 - 1389
I. Mütevekkil (ikinci sefer) - 1389 - 1406
Mustain - 1406 - 1414
II. Mutadid - 1414 - 1441
II. Müstekfi - 1441 - 1451
Kaim - 1451 - 1455
Mustancit - 1455 - 1479
II. Mütevekkil - 1479 - 1497
Mustamsık - 1497 - 1508
III. Mütevekkil - 1508 - 1517
|
|
|
| Selçuklu Tarihi,Kronoloji Cetveli |
|
Yazar: RasitTunca - 06-29-2018, 11:54 PM - Forum: Tarih Bilgileri
- Yorum Yok
|
 |
SELÇUKLU TARİHİ KRONOLOJİ CETVELİ
744 :Gök Türk İmparatorluğunun yıkılışı.
775 :Bir kısım Oğuz ve Karluk boylarının Uzakşark’tan Türkistan’a (Maveraünnehr’e) doğru göçleri.
999 :Karahanlıların Samani devletini yıkmaları ile Müslüman Türklere İslam ülkeleri yolunun açılması.
1004 :Arslan Yabgu’nun İsmail Muntasır'a karşı İlig Nasr Han'la birleşmesi ve Samanlı Devleti’nin tam anlamıyla Tarihe karışması.
1007 (Tahmini) :Selçuk Bey'in Cend kentinde ölümü.
1018 :Çağrı Bey’in 3000 süvari ile Buhara civarından şarki Anadolu’ya akın yaparak Selçuklulara bir yurt araması.
1021 :Çağrı Bey'in Doğu-Anadolu seferinden dönüp Tuğrul Bey’e ulaşması.
1025 :Gazneli sultan Mahmut ile Karahanlı Yusuf Kadir Han'ın İran-Turan sorunlarını görüşmek üzere Semerkant yakınlarında bir toplantı yapmaları; Bizans imparatoru II. Basileios'un ölümü.
1028 :Gazneli Mahmut’un Türkmenleri ağır bir yenilgiye uğratması ve Selçuklulara karşı harekâta girişmesi.
Ocak 1029 :Alp Arslan'ın doğumu.
1030 :Selçuklu kuvvetlerinin Karahanlıları bozguna uğratmaları; Gazneli sultan Mahmut’un Ölümü.
1032 :Harezm valisi Altuntaş'ın Buhara hâkimi Ali Tekin ile Debûsiye'de savaşı; Arslan Yabgu’nun hapiste bulunduğu Kalincar kalesinde ölümü.
1034 :Nisan Harezm valisi Harun’un Gaznelilere karşı ayaklanması.
Ocak 1035 :Buhara hâkimi Ali Tekin’in ölümü. Harezm valisi Harun’un öldürülmesi.
Haziran 1035 :Selçukluların Gazneli ordusunu Nesa yörelerinde bozguna uğratmaları.
Ağustos 1035 :Gaznelilerin Selçuklulara Horasan'da muhtariyet vermesi.
1036 :Türkmenlerin büyük bir bölümünün Azerbaycan'a, gelmeleri.
Mayıs 1038 :Selçukluların Gaznelileri Telhâb'ta yenilgiye uğratmaları ve bağımsızlık kazanmaları.
1038 :Türkmenlerin Tiflis’i kuşatan Bizans komutam II. Bagrat'ı bozguna uğratıp geri çekilmek zorunda bırakmaları; Beyhak kentinde Tuğrul Bey adına hutbe okunması.
Ekim 1038 :Karahanlı Böri Tekin’in Gazneli topraklarına akınlarda bulunması.
1039 Mayıs :Kızıl Bey’in Rey kentini feth ile burada bir Türkmen Beyliği kurması.
1039 :Selçukluların Telhâb yörelerinde büyük Gazneli ordusuyla başarısız savaşı.
1040 :Ertaş’ın Sistan'ı fethi ve Musa İnanç Bey adına hutbe okutması.
1040 :Gazneli sultanı Mesut’un Selçuklulara karşı harekâta başlaması.
22–24 Mayıs 1040 :Selçukluların Gaznelilerle Dandanakan'da üç gün süreyle savaşmaları.
24 Mayıs 1040 : Dandanakan Zaferi,
1041/42 :Cend şehri emîri Şah Melik'in Harezm valisi İsmail’i Asib'de yenilgiye uğratması.
Şubat 1041 :Sultan Tuğrul’un Gürcan ve Taberistan'ı fethi; sultan Tuğrul adına Nişabur'da para basılması.
1042 :Musul emîri Karvaş’in müttefikleriyle birlikte Türkmenler karşısında ağır bir yenilgiye uğramaları; Karahanlı Devletlinin Batı ve Doğu olmak üzere iki kola ayrılması.
1042/43 :Sultan Tuğrul’un Selçuklu başkentini Nişabur’dan Rey'e nakli ve burada, adına para bastırması; bir kısım Türkmenlerin Beçni kalesine saldırmaları.
1043 :Sultan Tuğrul'un Çağrı Bey'le birlikte Harezm'e yürümesi; Türkmenlerin Musul’u ele geçirmeleri.
1044 :Musul emîri Karvaş'ın Türkmenleri yenilgiye uğratıp Musul'u geri alması.
1047 :Fatımî veziri Ebû Sa'd’ın öldürülmesi.
1047/48 :Bizans ordusunun şehzade Hasan komutasındaki Selçuklu kuvvetlerini Büyük Zap Suyu yörelerinde yenilgiye uğratması ve şehzade Hasan’ın şehit edilmesi.
1048 :Kuzey Kirman’ın Selçuklu hâkimiyetine girmesi.
18 Eylül 1048 :Selçuklu ordusunun Ügümi köyü yörelerinde Bizans ordusunu ağır bir yenilgiye uğratması ve başkomutan Liparit’in tutsak alınması.
1049/50 :Selçuklu-Bizans barış Antlaşmasının İstanbul'da, imzalanması.
1050/51 :Melik Kavurt Bey'in Kirman'a hâkim olması.
1054 :Sultan Tuğrul’un ilk Anadolu seferi.
1055 :Monomakhos'ın ölümü üzerine Theodora’nın Bizans tahtına geçmesi; Sultan Tuğrul’un Bağdat seferine çıkması.
1055/56 :Selçuklu kuvvetlerinin Anadolu harekâtı.
Ekim 1056 :Sultan Tuğrul'un Besasirî'ye karşı savaşan Kureyş'e hil'at, at ve bayrak vermesi.
1057 :Emir Sabuk’un Doğu-Anadolu'ya akınlara başlaması.
1058 :Selçuklu komutanı Emir Dinar’ın Malatya'yı ele geçirmesi sırasındaki savaşlarda şehit olması; şehzade Yakutî’nin sevk ettiği Selçuklu kuvvetlerinin Kars yörelerine akınlarda bulunmaları.
Kasım 1058 :X. Konstantinos Duka’sın Bizans tahtına geçmesi.
28 Aralık 1058 :Aralan Besasirî’nin Bağdat'ı işgali.
Temmuz 1059 :Selçuklu kuvvetlerinin Sivas'ı ele geçirmeleri.
1059 :Sultan Tuğrul’un isyan eden İbrahim Yinal'ı Rey yörelerinde, yenilgiye uğratıp tutsak alması ve yayının kirişiyle öldürtmesi.
15 Ocak 1060 :Arslan Besasirî’nin tutsak alınıp öldürülmesi.
Nisan/Mayıs 1061 :İsyana başlayan Kutalmış'ın Selçuklu kuvvetleri karşısında Girdkûh kalesine çekilmesi.
1062 :Sultan Tuğrul’un Azerbaycan ve Erran a gelip Anadolu harekâtını denetlemesi; Fars bölgesinde Selçuklu hâkimiyetinin kurulması.
1063 :Kavurt Bey'in hâkim olduğu bölgelerde Abbasî halifesi, sultan Tuğrul ve kendi adına hutbe okutması.
18 Şubat 1063 :Sultan Tuğrul’un halifenin kızıyla evlenme törenlerinin başlaması.
4 Eylül 1063 :Sultan Tuğrul'un Rey'de hayata gözlerini yumması.
16 Ekim 1063 :Kutalmış'ın Rey'i alıp adına, sultan olarak hutbe okutması.
1064 :Sultan Alp Arslan'ın Doğu-Anadolu ve Gürcistan seferine başlamak üzere başkent Rey'den hareketi; şehzade Melikşah'ın Terken Hatun'la evlenmesi; Macarların Belgrat'ı işgal etmesi.
Ağustos 1064 :Ani'nin sultan Alp Arslan tarafından fethi.
Kasım 1064 :Sultan Alp Arslan’ın Kutalmış'a karşı kazandığı zaferden sonra vezir Amidülmülk'e hilat vermesi.
1064 :Vezir Kündürî’nin öldürülmesi.
1064/65 :Hanoğlu Harun'un Haleb'e gelişi ve Romanos Diogenes'le başarılı savaşı.
Aralık/Ocak 1064/65 :Emir Mahmut'un Haleb'e karşı başarısız bir saldırıya geçmesi. Oğuzların Tuna'yı geçip Makedonya ve Teselya'ya kadar uzanan toprakları istilâ etmeleri.
Ocak/Şubat 1065 :Haleb emîri Atiyye’nin Haleb'deki Harun’un Oğuzlarına bir baskın yapması.
20 Mayıs 1065 :Emîr Mahmut ve Harun’un Atiyye’yi Mercüdabık yörelerinde yenilgiye uğratmaları.
Ağustos 1065 :Emîr Mahmut’un Haleb'e hâkim olması.
Eylül 1065 :Emîr Mahmut'un Harun'a Maarretünnuman'ı İkta etmesi.
1065 :Şamani, Uz (Oğuz) ların 600,000 kişi halinde Tuna’yı geçip Balkanlara inmeleri.
1065/66 :Sultan Alp Arslan'ın Mangışlak seferi; Horasan Saları'nın başarısız Urfa kuşatması.
1066 :Sultan Alp Arslan'ın oğulları Melikşah'a İsfahan, Arslan Argun'a Harezm, İlyas’a Toharistan, Ayaz'a Bele, Arslanşah’a Mera ve Toganşah'a Erat yönetimlerini verip melik olarak ataması.
Kasım/Aralık 1066 :Fatımî halifesi Mustansır'ın emir Mahmut'a Harun ve Oğuzlarının Haleb'den uzaklaştırılmasını bildirmesi.
Mayıs 1067 :X. Konstantinos Dukas'ın ölümü.
Haziran/Temmuz 1067 :Sultan Alp Arslan'ın Kirman'a yürümesi.
Ağustos 1067 :Afşin’in Güney-Doğu Anadolu'daki akınları.
1067/68 :Hanoğlu Harun'un Romanos Diogenes'e karşı başarılı savaşları; sultan Alp Arslan'ın ikinci Gürcistan seferi.
1068 :Mekke Şerifi Muhammed bin Ebû Haşim'in Abbasî halifesi ve Selçuklu sultanı adına hutbe okutmaya başlaması.
Ocak 1068 :Romanos Diogenes’in Bizans imparatoru olması.
Mart 1068 :Romanos Diogenes'in Suriye seferi.
Nisan 1068 :Afşin'in sultan Alp Arslan'ın kendisini affeden mektubunu alması üzerine, huzuruna gitmek için Antakya yörelerinden ayrılması.
1 Temmuz 1068 :Harun ve Haleb kuvvetlerinin Artah'ı fethetmeleri.
1068/69 :Romanos Diogenes’in Artah ve İmm kalelerini işgali.
Nisan 1069 :Emîr Savtekin’in Gürcistan seferi.
Mayıs-Haziran 1069 :Fazlûye'nin Nizamülmülk tarafından tutsak alınması.
Ekim 1069 :Kavurt isyanı sebebiyle Kirman'a giden sultan Alp Arslan'ın İsfahan'a dönmesi.
1069 (Sonları) :Emîr Sündük'un Kuzey-Suriye'ye akınlarda bulunması.
1070 (Ortaları) :Sultan Alp Arslan’ın Mısır seferi dolayısıyla Kuzey-Suriye'ye gelişi.
Temmuz 1070 :Mirdosoğulları Beyliğimin Selçuklulara tâbi olması.
1070/71 :Harun’un ölümünden sonra kendisine bağlı Türkmenlerin Akkâ Fatımî valisi Bedrülcemali'ye katılmaları.
1071 :Batı Karahanlı Devleti'nin Büyük Selçuklu İmparatorluğu'na tâbi olması; Kurlu Bey’in Akkâ kuşatması sırasında Ölümü.
Mart 1071 :Sultan Alp Arslan'ın Urfa kuşatması.
Nisan 1071 :Sultan Alp Arslan'ın Haleb kuşatması.
26 Ağustos 1071 :Malazgirt Meydan Savaşı.
1071 (Sonları) :Kudüs'ün Atsız Bey tarafından fethi.
1072 :Romanos Diogenes'in Çukurova'da oğulluğu Andronikos Dukas karşısında yenilgiye uğraması ve teslim olması.
Ağustos 1072 :Romanos Diogenes'in Kınalıada'da ölümü.
20 Kasım 1072 :Sultan Alp Arslan'ın Harezmli Yusuf tarafından yaralanması.
24 Kasım 1072 :Sultan Alp Arslan'ın ölümü.
29 Kasım 1072 :Melikşah'ın Büyük Selçuklu Devleti sultanı ilân edilmesi.
15 Aralık 1072 :Karahanlı Şemsülmülk I. Nasır’ın Tirmiz'i işgal etmesi.
13 Ocak 1073 :Şehzade Ayaz’ın Belh'i Karahanlı işgalinden kurtarması.
20 Ocak 1073 :Halife Kaaim Biemrillah'ın ölümü; Fatımî veziri Nasırüddevle’nin İldeniz tarafından öldürülmesi.
15 Nisan 1073 :Sultan Melikşah’ın Kavurt Bey'le Hemedan yöresinde savaşı.
Nisan/Mayıs 1073 :Kavurt Bey'in yayının kirişiyle boğdurularak öldürülmesi.
Ekim 1073 :Gevherayin'in sultan Melikşah’ın saltanatının onaylanması amacıyla Bağdat'a gelmesi.
1073/74 :III. Fazl’ın Şeddadoğulları emirliğini ele geçirmesi; şehzade Ayaz’ın ölümü.
1074 :Sultan Melikşah'ın Şemsülmülk I. Nasr'la barış yaptıktan sonra Horasan’a dönmesi.
Eylül/Ekim 1074 :Sultanşah'ın Kirman tahtına geçmesi,
Ekim/Kasım 1074 :Şöklü Bey'in Akkâ'yı Fatımilerden alması.
Nisan/Mayıs 1075 :Emîr Atsız'ın Şöklü ve müttefiklerini Tafreriye'de kesin bir yenilgiye uğratması; Süleyman şah’ın İzmit’i fethedip Türkiye Selçuklu Devletini kurması; emîr Savtekin’in Kafkas seferi (1075).
Mart/Nisan 1076 :Emîr Atsız’ın Dımaşk'ı üçüncü kez kuşatması.
Nisan/Mayıs 1076 :Haleb emîrî Nasr'ın Ahmet şah’ı Haleb kalesine hapsetmesi.
Mayıs 1076 :Emîr Nasr’ın bir Türkmen tarafından öldürülmesi.
Haziran/Temmuz 1076 :Emîr Atsız’ın Dımaşk’ı fethetmesi.
Temmuz 1076 :Ahmet şah’ın Demleçoğlu Mehmet'in tutsaklığından kurtarılması; Haleb emîri Sabık'in rakibi Vessab’a karşı harekete geçmesi.
1076 (Sonu) :Emîr Atsız’ın Mısır seferi.
1077 :Gümüştekin Candar'ın Urfa yörelerinde Bizans kuvvetlerini yenilgiye uğratması; Nikephoros Bryennios'un Edirne'de isyanı.
Ocak 1077 :Emîr Atsız'ın Kahire yakınlarına dek ilerleyip burada karargâh kurması.
7 Şubat 1077 :Emîr Atsız'ın başarısız Mısır seferinden sonra Dımaşk'a dönmesi.
1077/78 :Fatımîlerin Dımaşk'a başarısız bir kuşatma harekâtına girişmeleri; sultan Melikşah’ın Tutuş'u Suriye ve Filistin Selçuklu Melikliği'ne ataması.
1078 :Nikephoros Botaniates'in Bizans imparatoru olması.
1078/79 :Sultan Melikşah’ın Gürcistan seferi; Tutuş’un Haleb'i kuşatması.
1079 :Tutuş'un Atsız'ı öldürtüp Suriye ve Filistin Selçuklu Melikliğine hâkim olması; Hasan Sabbah'ın Mı-sır'a gitmesi.
Ekim 1079 :Fatımilerin Filistin'i istilâ ve Dımaşk'ı ikinci kez kuşatmaları.
1079/80 :Mekke ve Medine'de Abbasî Halifesi ve Selçuklu Sultanı adına hutbe okunması.
1080 :Gürcistan'da Selçuklu egemenliğinin tam anlamıyla sağlanması.
Ocak 1080 :Sultan Melikşah’ın avlanmak amacıyla Huzistan'a gitmesi.
Ekim 1080 :Müslim’in Haleb'e hâkim olması ve Mirdasoğulları Emirliğindin sona ermesi.
1080 :Anadolu’ya dolmuş Türkmenleri etrafında toplayan Süleyman şah’ın İznik’te devlet kurması üzerine şarktan, büyük bir göçebe kitlesinin dalgalar halinde Anadolu’ya dolması.
1081 :Aleksios Komnenos'un Bizans imparatoru olması, Süleyman şah ile Dragos Suyu Antlaşması imzalaması.
Ocak 1081 :Sultan Melikşah'ın 7 bin Ermeniyi ordudan çıkarması.
1081/82 :Tekiş'in ilk isyanı; halife Muktedi'nin sultan Melikşah’in kızıyla evlenme isteğini sultana bildirmesi.
21 Ocak 1082 :Muhammed Tapar’ın doğumu.
21 Mayıs 1082 :Sultan Melikşah'ın oğlu Davut’un ölümü.
Haziran 1082 :Müslim’in Efsuna kalesini işgali.
Kasım/Aralık 1082 :Nizamülmülk'ün oğlu Cemalülmülk'ün zehirlenmek suretiyle öldürülmesi.
1082/83 :Süleyman şah’ın Güney-Anadolu seferine çıkarak Tarsus, Adana, Misis, Anazarba ve yörelerini fethi.
1083 :Cüheyr ailesinin Bağdat'tan Isfahan'a gitmeleri.
Haziran 1083 :Fahrüddevle bin Cüheyr'in Diyarbakır ve çevresi Selçuklu valiliğine atanması; Musul emîri Müslim'-in Dımaşk'ı kuşatması.
1084 :Sultan Melikşah'ın Musul, Cezire ve Haleb bölgesini Amidüddevle'ye ikta etmesi.
Şubat/Mart 1084 :Nizamülmülk'ün oğlu Müeyyidülmülk'ün Tuğra Divanı Başkanlığı'na atanması.
Kasım 1084 :Sultan Melikşah'ın Musul ve çevresinin yönetimini yeniden Şerefüddevle Müslim'e vermesi.
12 Aralık 1084 :Süleyman şah’ın Antakya’yi fethi.
17 Aralık 1084 :Süleyman şah’ın Antakya'da sultan Melikşah adına hutbe okutması.
1084/85 :Tekiş'in ikinci kez isyan etmesi.
1085 (Başlan) :Artık Bey'in Tutuş'un hizmetine girmesi; emîr Kara tekin’in Sinop'u fethi.
1085 Ocak 1085 :Tutuş’un Artuk Bey ve Musul emîri Müslim'le bir ittifak yapması.
Haziran/Temmuz 1085 :Melik Sultanşah'ın ölümü, Turan şah’ın Kirman Selçuklu Meliki olması.
30 Ağustos 1085 :Süleyman şah’ın Antakya kalesini fethi.
Eylül 1085 :Süleyman şah’ın Kurzâhil savaşında Müslim'i yenilgiye uğratması ve Müslim’in ölümü.
12 Ocak 1085 :Süleyman şah’ın Haleb'i kuşatması.
20 Haziran 1085 :Meyyafârikin (Silvan)’ın Selçuklu kuvvetlerine teslimi.
Nisan/Mayıs 1086 : Diyarbakır ve çevresi yönetiminin Büyük Selçuklu Devleti'ne bağlanması ve Mervanoğulları Emîrliği'nin sona erdirilmesi.
4 Haziran 1086 :Süleyman şah’ın Haleb'i ikinci kez kuşatması. Süleymanşah’ın Tutuş ile yaptığı savaşı kaybedip intihar etmesi.
Eylül/Ekim 1086 :Sultan Melikşah'ın Kuzey-Suriye seferine başlaması.
6 Kasım 1086 :Sultan Sencer’in doğumu.
3 Aralık 1086 :Haleb'in sultan Melikşah'a teslim edilmesi.
1086 (Sonları) :Sultan Melikşah'ın Antakya'ya gelip şehir valiliğine Yağısıyan'ı, yönetim işlerinde de emîr Hasan'ı ataması.
1086/87 :Emîr Porsuk’un Bizans’ın müdahalesi üzerine kuşattığı İznik'ten çekilmesi; sultan Melikşah'ın Turan şah’ın Fars hâkimiyetini onaylaması.
1087 (Başları) :Sultan Melikşah’ın Aksungur’u Haleb Şıhneliğine, Nuh et-Türkî'yi de kale kumandanlığına ataması.
Ocak 1087 :Emîr Bedrettin Ebulabbas'ın emîr Harb’i öldürmesi.
12 Mart 1087 :Sultan Melikşah'ın Bağdat'a girmesi.
Mart/Nisan 1087 :Emîr Bozan’ın Urfa'yı fethi.
8 Mayıs 1087 :Halife Muktedi’nin sultan Melikşah'ın kızıyla evlenmesi dolayısıyla Bağdat'ta görkemli bir düğün yapılması.
Temmuz 1087 :Tutuş'un Fatımî yönetimindeki Soyo'a ve Beyrut'u fethetmesi.
3 Mart 1088 :Emîr Tahir’in öldürülmesi.
Ekim 1088 :Bedrettin Ebulabbas ile Nih kalesi hâkimi emîr Me’mun arasında bir barış imzalanması.
1088/89 :Sultan Melikşah'ın oğlu Ahmet'in Merv kentinde ölümü: sultan Melikşah'ın ilk Maveraünnehr seferi.
1089 : Doğu-Karahanlı Devletinin Büyük Selçuklu İmparatorluğu'na tâbi olması; Fatımîlerin Filistin ve Suriye'yi geri alma girişimleri.
Temmuz/Ağustos1089 :Emîr Bedrettin Ebulabbas'ın Sistan emirliğine atanması hususunda sultan Melikşah tan bir ferman alması.
Ekim/Kasım 1089 :Emîr Aksungur'un Berzûye kalesini Ermenilerden alması.
1090 :Fatımî istilâsı nedeniyle sultan Melikşah'ın Kuzey-Suriye Selçuklu valilerine Tutuş’un hizmetine girmelerini emretmesi; Hasan Sabbah'ın Âlamut kalesine girmesi; sultan Melikşah’ın Doğu-Karahanlı Devleti'ne son vermesi; sultan Melikşah'ın Ermeni Katolikosluğu'nun tek bir makamda temsil edilmesi hususunda bir ferman çıkarması.
1090 (Sonları) :Sultan Melikşah'ın ikinci Maveraünnehr seferi.
1091 :Emîr Yoruntaş'ın ölümü.
26 Şubat 1091 :Ebû Mansur ile Bahaüddevle Halef arasında yapılan savaştan sonra bir barış imzalaması.
29 Nisan 1091 :Aleksios Komnenos'un Peçenekleri ağır bir yenilgiye uğratması.
Ağustos 1091 :Tutuş’un Humus, Irka ve Efâmiye kalesini Şeyzer emîri Nasr’a vermesi.
5 Kasım 1091 :Sultan Melikşah’ın Bağdat'ı ikinci ziyareti.
Aralık 1091 :Ebû Mansur'un Bahaüddevle Halef tarafından öldürülmesi.
Ocak 1092 :Amîdüddevle bin Fahrüddevle’nin hilafet vezir ligine atanması.
Şubat/Mart 1092 :Sultan Melikşah'ın emriyle Bağdat'ta Sultan Camii'nin yapımına başlanması.
25 Nisan 1092 :Sultan Melikşah'ın Bağdat'tan Isfahan'a dönüşü.
Temmuz 1092 :Emîr Arslan taş’ın Alamut'u kuşatması.
Ekim 1092 :Rudbâr halkından bir gurubun Selçuklu ordusuna baskın yapmaları.
14 Ekim 1092 :Nizamülmülk'ün bir Batınî tarafından öldürülmesi.
28 Ekim 1092 :Sultan Melikşah’ın üçüncü Bağdat ziyareti.
18 Kasım 1092 :Sultan Melikşah’ın ölümü.
25 Kasım 1092 :Terken Hatun'un oğlu Mahmut adına Bağdat'ta sultan olarak hutbe okutması.
1092 :Melikşah’ın ölümü üzerine, Kılıç Arslan’ın İsfahan dan İznik’e gelip babasının yerine tahta çıkması,
1093 :Tutuş'un Tuğtekin'i Silvan valiliğine ve oğlu Dukak’ın atabeyliğine ataması; sultan Berkyaruk’un İsfahan kuşatması.
Şubat 1093 :Tutuş’un Rahbe'yi aldıktan sonra burada adına sultan olarak hutbe okutması; İsmail bin Yakutî’nin Berkyaruk'a yenilerek Isfahan'a çekilmesi.
Mart 1093 :Tutuş'un Nusaybin'i ele geçirmesi ve yönetimini Muhammed bin Müslim'e vermesi.
Nisan 1093 :Tutuş’un Musul'u ele geçirmesi ve Meyyâfarikin'e hâkim olması.
2 Nisan 1093 :Mudayya Savaşı.
Ağustos/Eylül 1093 :İsmail bin Yakutî’nin öldürülmesi.
Ekim/Kasım 1093 :Aksungur'un Haleb'e, Bozan'ın da Urfa'ya sultan Berkyaruk'un valisi olarak dönmeleri.
Kasım/Aralık 1093 :Tutuş’un saltanat mücadelesinin ilk evresinde başarılı olamayarak Dımaşk’a dönmesi.
30 Ocak 1094 :Sultan Berkyaruk adına Bağdat'da hutbe okunması.
Mart/Nisan 1094 :Tekiş ve oğlunun sultan Berkyaruk’un emriyle öldürülmesi; Tutuş’un saltanat mücadelesinin ikinci evresine başlamak üzere Dımaşk'tan hareketi.
27 Mayıs 1094 :Tutuş ve Aksungur arasında yapılan Seb'in savaşı tutsak alınan Aksungur'un öldürülmesi; Tutuş'-un Haleb'e hâkim olması.
Haziran/Temmuz 1094 :Kirman Selçuklu meliki Turan şah’ın emîr Üner’i yenilgiye uğratması.
Eylül/Ekim 1094 :Terken Hatun'un ölümü.
Ekim/Kasım 1094 :Şehzade Mahmut’un ölümü.
1094 (Sonları) :Tutuş’un Abakoğlu Yusuf’u Bağdat Şıhneliğine atayıp göndermesi.
Şubat 1095 :Tutuş’un Cerbâzakân ve Rey kentlerini ele geçirmesi.
26 Şubat 1095 :Rey savaşı ve Tutuş’un öldürülmesi.
1095 :Arslan Argun'un Böribas'ı boğdurtmak suretiyle öldürtmesi; Fahrülmülk'ün Selçuklu vezirliğine atanması: Melik Rıdvan’ın Urfa’yı ele geçirmesi.
Nisan/Mayıs 1095 :Haleb Selçuklu meliki Rıdvan’ın Cenahüddevle Hüseyin'i vezirliğe ataması.
Eylül 1095 :Tuğtekin'in Suriye'ye gelip Dımaşk’a Dukak’ın hizmetine girmesi; sultan Berkyaruk'a suikast girişimi.
Ağustos 1096 :İlk Haçlı kafilesinin Bizanslılar tarafından İstanbul'dan Anadolu yakasına geçirilmeleri.
Eylül 1096 :İlk başıbozuk Haçlı ordusunun Türkiye Selçuklu kuvvetleri tarafından yok edilmeleri.
Ekim/Kasım 1096 :Gürboğa’nın Musul’u teslim alması.
1096 (Sonları) :Cenahüddevle Hüseyin'in Maarretünnûman ve kalesini ele geçirmesi.
|
|
|
| Osmanlı Tarihi Kronolojisi |
|
Yazar: RasitTunca - 06-29-2018, 11:52 PM - Forum: Tarih Bilgileri
- Yorum Yok
|
 |
Osmanlı Kronolojisi
1299-1399 yılları arası
1299 - Selçuklu sultanı tarafından Osman Bey'e Beylik alameti olarak tabl-u alem (davul ve sancak) gönderilmesi
1302 - Osman Gazi'nin Koyunhisar Savaşı
1302 - III. Alaeddin Keykubad'ın ölümü
1324 - Orhan Gazi'nin tahta geçişi
1326 - Bursa'nın Osmanlılar tarafından alınışı
1331 - İznik'in Osmanlılar tarafından alınışı
1331 - İlk Osmanlı medresesinin İznik'te Orhan Gazi tarafından kurulması
1334 - Karesi Beyliği'nin ilhakı
1337 - Kocaeli bölgesinin Osmanlılar tarafından alınışı
1346 - Orhan Gazi'nin Kantakuzenos'un kızı ile evliliği ve Bizans ile ittifakı
1349-1352 - Bizans'a yardım için Süleyman Paşa'nın Rumeli'ye geçişi ve Çimpi Kalesi'nin Osmanlılar tarafından üs olarak alınışı
1352 - Osmanlılar'ın Cenevizliler'e Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazı vermeleri
1354 - Gelibolu'nun Osmanlılar tarafından alınışı
1361 - İlk müzikli spor gösterisi (Edirne Kırkpınar yağlı güreşleri)
1362 - Orhan Gazi'nin vefatı ve I. Murat'ın tahta çıkışı
1362 - Kadıaskerliğin teşkili
1363 - Pençik Kanununun çıkışı
1366 - Gelibolu'nun Osmanlıların elinden çıkışı
1371 - Çirmen Savaşı
1376 - Bulgar Krallığı'nın Osmanlı hakimiyetini kabulü
1377 - Gelibolu'nun Osmanlılar'a iadesi
1385-1386 - Niş ve Sofya'nın Osmanlılar tarafından alınışı
1388 - Ploşnik Savaşı ve Balkan ittifakının teşekkülü
1389 - I. Kosova Savaşı
1389 - I. Murat'ın ölümü, Yıldırım Bayezid'in tahta geçişi
1390 - Aydın-Saruhan-Germiyan-Menteşe beyliklerinin ilhakı
1390 - Karaman Seferi, Konya'nın kuşatılması
1390 - Gelibolu tersanesi'nin inşası
1391 - İstanbul'un kuşatılması
1396 - Niğbolu Savaşı
1397-1398 - Karaman Beylerbeyliği'nin Osmanlı hakimiyetini kabulü
1398 - Kadı Burhaneddin'in ölümü.
1398 - Karadeniz beyliklerinin ilhakı
1400-1499 yılları arası
1400 - Bursa'da I. Bayezid tarafından Ulu Cami'nin yaptırılması; İlk Osmanlı Darü'ş-şifa'sının Yıldırım Bayezid tarafından inşa edilmesi
1402 - Ankara Savaşı ve Yıldırım Bayezid'in esareti
1402 -1413 - Fetret Devri, iç karışıklıklar
1409 - Süleyman Çelebi tarafından Türk Edebiyatı'nda ilk mevlid örneği olan Vesiletü'n-Necat adlı eserin yazılışı
1411 - I. Mehmed'in tahta çıkışı
1413 - I. Mehmed'in duruma hakim olup devleti yeniden kuruşu
1416 - Şeyh Bedreddin isyanı
1416 - Macaristan Seferi
1417 - Avlonya'nın Osmanlılar tarafından alınışı
1418-1420 - Samsun bölgesinin Osmanlılar tarafından alınışı
1419-1424 - Bursa'da Hacı İvaz'a I. Mehmed tarafından Yeşil Külliye'nin yaptırılması
1421 - Çelebi Mehmed'in ölümü ve II. Murad'ın tahta geçişi
1422 - Mustafa Çelebi'nin (Düzme) bertarafı
1425 - Molla Fenarı'nın ilk Şeyhülislam olarak tayini
1425 -1426 - Tekeoğulları Beyliği'nin topraklarının Osmanlılara geçmesi
1427-1428 - Germiyanoğulları Beyliği'nin topraklarının Osmanlılara geçmesi
1430 - Selanik'in Osmanlılar tarafından alınışı
1432 - Fatih Sultan Mehmed'in doğumu
1434 - Edirne'de II. Murad tarafından Muradiye Camii'nin yaptırılması
1439 - Semendire'nin Osmanlılar tarafından alınışı
1444 - II. Murat'ın tahttan çekilişi, II. Mehmed'in tahta geçişi ve Varna Savaşı
1445 - II. Mehmed'in tahttan çekilişi ve II. Murad'ın ikinci defa geçişi
1447 - Edirne'de II. Murad tarafından Üç Şerefeli Camii'nin yaptırılması
1448 - II. Kosova Savaşı
1451 - II. Murad'ın ölümü ve II. Mehmed'in ikinci defa tahta geçişi
1453 - İstanbul'un fethi
1453 - Ayasofya'nın camiye çevrilmesi
1458-1460 - Mora'nın Osmanlılar tarafından alınışı
1461 - Trabzon Rum İmparatorluğu'nun Osmanlılar tarafından yıkılışı
1461 - Candaroğulları Beyliği'nin ilhakı
1463 - Osmanlı-Venedik Savaşı'nın başlaması
1463 -1470 - İstanbul'da Fatih Külliyesi'nin inşaası
1466 - II. Mehmed'in Arnavut seferi
1468 - Karamanoğulları Beyliği'nin Osmanlılar tarafından yıkılışı
1468 - II. Mehmed tarafından İstanbul'da Topkapı Sarayı'nın tesisi
1473 - Otlukbeli Savaşı
1475 - Kırım'ın Osmanlı tabiiyetine girişi
1476 - Boğdan seferi
1478 - II. Mehmed tarafından ilk altın paranın darbettirilmesi
1479 - Osmanlı-Venedik Antlaşması ile Fatih'in Venedikliler'e Trabzon ve Kefe'de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidname vermesi
1480 - Otranto'ya çıkış ve başarısız Rodos kuşatması
1480 - Kadıaskerliğin Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılması
1481 - II. Mehmed'in vefatı ve II. Bayezid'in tahta çıkışı
1481 - 100 dirhem gümüşten 400 akçe kesilmesi
1481 - Şeyh Hamdullah'ın İstanbul'a gelişi
1482 - Cem Sultan'ın mağlubiyeti, Rodos'a ilticası
1483 - Morova Seferi ve Hersek'in ilhakı
1484 - Boğdan Seferi
1484 - Kili ve Akkirman'ın fethi
1485 - Osmanlı-Memlük mücadelesinin başlaması
1485 - Şeyh Hamdullah'ın aklam-ı sitte'de kendi üslubunu buluşu
1486 - Musiki ile tedavi yapan ilk devlet hastanesi (Edirne, II. Bayezid Külliyesi Şifahanesi)
1488 - Sultan II. Bayezid tarafından Edirne'de Bayezid Darü'ş-şifası'nın yapımı
1489 - Memlüklere karşı toprak kaybı
1491 - Osmanlı-Memlük Barışı
1492 - Macar Seferi
1492 - İspanya'dan çıkarılan Yahudiler'in de Osmanlı Devleti'nin himayesine girmesi
1494 - Şehzade Süleyman'ın doğumu
1495 - Macarlarla mütareke, Cem Sultan'ın ölümü
1497 - İlk Rus elçisinin İstanbul'a gelişi
1498 - Lehistan Seferleri
1499 - Venedik Harbi
1500-1599 yılları arası
1500 - Modon, Navarin ve Koron'un alınışı
1502 - Venedikle sulh
1511 - Şahkulu Baba Tekeli isyanı, Şehzade Selim Hareketi
1512 - II. Bayezid'in tahttan çekilişi, I. Selim'in tahta geçişi
1514 - Çaldıran Savaşı, Tebriz'e giriş
1516 - Mısır Seferi ve Mercidabık Savaşı
1517 - Ridaniye Savaşı ve Kahire'ye giriş
1517 - Haremeyn'in himaye altına alınması
1517 - Piri Reis'in Mısır'da Sultan Selim'e ilk dünya haritasını sunması
1519 - Celali isyanları
1519 - Cezayir'in iltihakı
1520 - I. Selim'in vefatı, I. Süleyman'ın tahta geçişi
1521 - Belgrad'ın fethi
1521 - Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye adındaki eserini hazırlaması
1522 - Kanuni Sultan Süleyman'ın validesi, Yavuz Sultan Selim'in eşi Ayşe Hafsa Sultan tarafından Manisa'da bimaristan inşa edilmesi
1522 - Rodos'un fethi
1524 - Mısır'da Hain Ahmed Paşa isyanı
1525 - İlk Fransız elçisi İstanbul'da
1525 - Şeyhülislam Zembili Ali Efendi'nin ölümü
1526 - Mohaç Savaşı
1527 - Bosna'nın fethi'nin tamamlanması
1528 - Piri Reis'in Kanuni Sultan Süleyman'a ikinci dünya haritasını takdim etmesi
1529 - Viyana kuşatması, Budin'in istirdadı, Barbaros Hayreddin Paşa'nın Marsilya'ya çıkması
1532 - Alman Seferi
1533-1534 - Barbaros'un Osmanlı hizmetine girişi ve Cezayir Beylerbeyliği'ne tayini
1534 - Osmanlı-İran Savaşı'nin açılışı, Tebriz'e ikinci defa giriş ve Bağdat'ın alınışı
1534 - Şeyhülislam İbn-i Kemal'in ölümü
1536 - Fransızlara kendi bayrakları ile Osmanlı limanlarında ticaret hakkı veren ahidname verilmesi
1536 - Veziriazam İbrahim Paşa'nın idamı
1537 - Körsof-Avlonya seferi
1538 - Preveze Savaşı
1538 - Hadım Süleyman Paşa'nın Hint Seferi
1540 - Venedik ahidnamesindeki Karadeniz'de ticaret imtiyazının kaldırılması
1541 - Budin'in kati olarak ilhakı ve beylerbeyiği olması
1543 - Estergon'un fethi
1547 - Osmanlı-Habsburg Sulhü
1547 - Avusturyalılar'a Osmanlı topraklarında emn ü aman üzere ticaret yapma hakkının tanınması
1548 - 1534-1555 Osmanlı-İran Savaşı
1550 - Süleymaniye Külliyesi'nin inşaası
1551 - Trablusgarb'ın fethi
1553 - Piri Reis'in ölümü
1553 -1554 - Turgut Reis'in Akdeniz seferi
1553 - 1554 - Nahcıvan Seferi
1555 - İlk Osmanlı-İran antlaşması : Amasya Antlaşması
1557 - Dokuzuncu Akdeniz seferi, Fas'ın fethi
1559 - Konya Savaşı ve Şehzade Bayezid'in yenilerek İran'a sığınması
1560 - Cerbe'nin alınışı
1565 - Başarısız Malta kuşatması
1565 - 100 dirhem gümüşten 450 akçe kesilmesi
1566 - Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi : Zigetvar Savaşı ve Sultanın vefatı, II. Selim'in tahta geçişi
1567 - Yemen isyanı
1569 - Astarhan seferi
1569 - Kaptan Kurdıoğlu Hızır Beyin Sumatra seferi
1571 - İnebahtı hezimeti
1574 - Tunus'un fethi
1574 - II. Selim'in vefatı ve III. Murad'ın tahta geçişi
1575 - Edirne'de Mimar Sinan eliyle II. Selim için Selimiye Camii'nin inşası
1577 - Takiyüddin'in gözlemlerine, kısmen tamamlanan Daru'r-Rasadü'l-Cedid'de (İstanbul Rasathanesi) devam etmesi
1578 - Osmanlı-İran Savaşı'nın başlaması
1580 - İlk İngiliz ahidnamesinin verilişi
1580 - İstanbul Rasadhanesi'nin yıktırılması (22 Ocak)
1583 - Cizvitlerin Galata'daki Saint Benoit Kilisesi'ne yerleşerek burada St. Benoit mektebini açmaları (18 Kasım)
1583 - Meşale Savaşı
1585 - Tebriz'in alınışı
1586 - İlk Sikke tashihi
1588 - Gence seferi
1588 - Resm-i tashih-i sikke konulması
1589 - İkinci sikke tashihi
1590 - Ferhat Paşa Antlaşması
1590 - Yeniçerilerin et ihtiyaçlarını karşılamak üzere gümrük resmine "zarar-ı kassabiye" adıyla* %1 oranında ilave yapılması
1595 - Estergon'un düşüşü
1595 - III. Murad'ın vefatı, III. Mehmet'in tahta geçişi
1596 - Eğri Kalesi'nin alınışı ve Haçova Savaşı
1600-1699 yılları arası
1600 - Sikke tashihi
1601 - Kanije Savaşı
1601 - İngiliz tüccarının ödeyeceği gümrük resminin %3'e indirileceğinin ahidnameye derci
1603 - Osmanı-İran Savaşı'nın başlaması
1603 - III. Mehmed'in vefatı, I. Ahmed'in tahta geçişi
1612 - Osmanlı-İran Antlaşması
1615 - Revan Seferi
1617 - İran Savaşı'nın yeniden başlaması
1617 - I. Mustafa'nın tahta geçişi
1617 - İstanbul'da Mehmed Ağa tarafından Sultan Ahmed Camii'nin inşası
1618 - I. Mustafa'nın hal'I ve II. Osman'ın tahta geçişi
1618 - Sikke tashihi
1618 - İran ile Serav Antlaşması
1621 - II. Osman'ın Lehistan seferine çıkışı (Hotin seferi)
1622 - II. Osman'ın katli ve I. Mustafa'nın yeniden tahta çıkışı
1622 - İran ile savaşın yeniden başlaması
1623 - I. Mustafa'nın tahttan indirilip IV. Murad'ın tahta çıkışı
1624 - Sikke tashihi
1629 - Cizvitler tarafından, İstanbul'da "Saint Georges" Fransız okulu ile yine "St. Louis Dil Oğlanlar Mektebi"nin kurulması
1634 - İlk Şeyhülislam katli (Ahizade Hüseyin Efendi)
1635 - IV. Murad'ın Revan seferine çıkışı
1638 - Bağdat Seferi ve Bağdat'ın alınışı
1639 - Osmanlı-İran sulhü : Kasr-ı Şirin Antlaşması
1640 - IV. Murad'ın ölümü, I. İbrahim'in tahta çıkışı, sikke tashihi
1645 - Girit seferinin açılışı, Hanya'nın alınışı
1648 - I. İbrahim'in hal'ı, IV. Mehmed'in tahta çıkışı
1648 - Kandiye kuşatması
1656 - Çanakkale Boğazı'nın Venedik ablukası altına alınması
1656 - Çınar Vak'ası
1656 - Köprülüler devrinin başlaması
1658 - Katip Çelebi'nin ölümü
1660 - Varad Kalesi'nin alınışı
1663 - Uyvar Kalesi'nin fethi
1664 - St. Gotthard Savaşı ve Vasvar Antlaşması
1669 - Kandiye'nin alınışı, Girit'in tamamıyla Osmanlı hakimiyetine girişi
1672 - Lehistan seferi, Kamaniçe'nin alınışı
1672 - Bucaş Antlaşması
1673 - Fransız tüccarının ödediği gümrük resminin %3'e indirilmesi
1676 - Osmanlı-Lehistan sulhü : Zorawna Antlaşması
1678 - Ukrayna'da Çehrin seferi
1682 - Osmanlı-Rus Antlaşması
1682 - Seyahatname'nin yazarı Evliya Çelebi'nin ölümü
1683 - II. Viyana Kuşatması, peşinden Ciğerdelen Savaşı ve Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları
1685 - Uyvar'ın elden çıkışı
1685 - Saraydaki altın ve gümüşten sikke basımı
1686 - Budin'in düşüşü.(bkz. Budin Kuşatması (1686)
1687 - IV. Mehmed'in tahttan indirilmesi, II. Süleyman'ın tahta çıkışı
1687 - Eğri Kalesi'nin düşüşü
1687 - İkinci Mohaç Savaşı
1687 - Bir akçe itibarı değerli "mankur" un piyasaya çıkarılması
1688 - Belgrad'ın elden çıkışı
1690 - Kanije Kalesi'nin düşüşü
1690 - Belgrad'ın geri alınışı
1690 - Fransızların Mısır'da ödediği gümrük resminin %3 olarak tesbiti
1691 - II. Ahmed'in tahta çıkışı
1691 - Salankamen Savaşı
1695 - II. Ahmed'in ölümü ve II. Mustafa'nın tahta çıkışı
1697 - Zenta Savaşı
1698 - Şehremini Baruthanesi yangını
1699 - Karlofça Antlaşması'nın imzalanması
1700-1799 yılları arası
1700 - Ruslar'la İstanbul Antlaşması'nın imzalanması
1702 - İskender Çelebi Bahçesi'ndeki (bugünkü Ataköy) yeni baruthanenin faaliyete geçmesi
1703 - Edirne Vak'ası
1703 - III. Ahmed'in tahta çıkışı
1703 - "Tuğralı" altın paranın piyasaya çıkarılması
1711 - Prut Savaşı ve Barışı
1715 - Venedik ile savaş ve Mora Seferi
1718 - Pasarofça Antlaşması
1718 - Valilerin sefer masraflarını karşılamak üzere "imdadiyye-i seferiyye" toplamalarının kabulü
1720 - Batıya hediye gönderilen ilk mehter takımı (III. Ahmed tarafından Lehistan'a)
1720 - III. Ahmed için tasvirleri Levni tarafından yapılan Surname-i Vehbi
1721 - Çelebi Mehmed Efendi'nin sefaret vazifesiyle Fransa'ya gidişi
1723 - İran seferinin üç cepheli olarak açılışı
1724-1725 - Tebriz ve Cence'nin alınışı
1726 - İbrahim Müteferrika tarafından ilk Türk matbaasının kuruluşu
1729 - "Zer-i mahbub" adıyla yeni bir altının piyasaya sürülmesi 1729 - Cevheri'nin Lügat-ı Sıhah'ının Vankulu tarafından yapılan tercümesinin matbaada basılan ilk kitap olması
1730 - Patrona Halil isyanı, III. Ahmed'in hal'i, I. Mahmud'un tahta çıkışı
1733 - İran Savaşı'nın hızlanması, Nadir Şah'ın başarıları
1735 - Bonneval Ahmed Paşa (Comte de Bonneval) nezaretinde Humbaracı Ocağı'nın kurulması
1735 - Osmanlı-Avusturya-Rus Savaşları
1739 - Belgrad Antlaşması
1739 - Rus tüccarlarına Karadeniz hariç olmak üzere, Osmanlı suları ve topraklarında ticaret hakkı tanınması
1745 - Matbaanın kurucusu İbrahim Müteferrika'nın ölümü
1746 - Osmanlı-İran barışı (Kerden Antlaşması)
1751 - Osmanlı musikisi üzerine Batıda yazılan ilk eser (Charles Fonton'un Essai'si)
1754 - I. Mahmud'un ölümü, III. Osman'ın tahta çıkışı
1757 - III. Osman'ın ölümü, III. Mustafa'nın tahta çıkışı
1768 - Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması
1770 - Rus filosunun İngilizler'in yardımıyla Akdeniz'e girmesi
1771 - Kırım'ın işgali
1772 - Tersane yakınlarında Topçu Mektebi'nin kurulması
1773 - Mühendishane-i Bahri-i Hümayun'un kuruluşu
1773 -1774 - Darphanenin Hazine-i Amire'nin yedeği vazifesini görmeye başlaması
1774 - Avrupa tarzında teşkil edilmiş olan Sürat Topçuları Ocağı'nın kurulması
1774 - Küçük Kaynarca Antlaşması ve Ruslar'a Karadeniz'de seyrüsefer hakkı tanınması (21 Temmuz)
1776 - Mühendishane-i Bahri-i Hümayun'un açılışı; Boğdan Prensi Alexandır İspilanti Bey'in Bükreş ve Yaş'ta Rum Ortodoks cemaatinde yeni tarz eğitimin ilk adımları atması, Aynalıkavak Antlaşması
1783 - Rusya'nın Kırım'ı ilhakı
1784 - Avusturyalılar'a Karadeniz'de seyrüsefer hakkı verilmesi
1784 - Osmanlı Devleti'nin Rusya'nın Kırım'ı ilhakını bir "sened" ile resmen tanıması (8 Ocak)
1787-1788 - İstanbul'da bulunan Fransız uzmanların ve subayların tamamen ülkelerine dönmeleri
1787 - Osmanlı-Rus Savaşı'nın ilanı (17 Ağustos)
1788 - Rusya'nın müttefiki sıfatıyla Avusturya'nın da savaşa girmesi (9 Şubat)
1789 - Özi Kalesi'nin Ruslar tarafından zaptı
1789 - I. Abdülhamid'in ölümü ve III. Selim'in tahta çıkması (7 Mayıs)
1789 - Osmanlı-İsveç ittifakı 11 Temmuz 1790 - İlk resmi Ermeni mektebinin Kumkapı'da açılması
1790 - Osmanlı-Prusya ittifakı (31 Ocak)
1790 - Avusturya'nın Prusya tarafından barışa zorlanması. Reichenbach Konvansiyonu (27 Temmuz)
1790 - Yergöğü Mütarekesi (18 Eylül)
1790 - Kili ve İsmail kalelerinin Rusya tarafından zaptı
1791 - Avusturya ve Osmanlı Devleti arasındaki son savaşın bitirilmesi. Ziştovi Antlaşması (4 Ağustos)
1791 - Rus Savaşı'nın sonu. Kalas Mütarekesi (11 Ağustos)
1792 - Nizam-ı Cedid hareketinin başlaması
1792 - III. Selim devrinde 100'lük guruş basılması
1792 - Yaş Antlaşması (10 Ocak)
1793 - Daimi elçiliklerin ıslahı ve Londra, Paris ve Viyana'da daimi elçilik ihdası
1793 - Nizam-ı Cedid Ordusu'nun Kuruluşu
1793 - Hasköy'de Mühendishane-i Cedide'nin açılması
1793 - Zahire Nezareti'nin kurulması
1793 -1794 - Baruthane-i Amire'de İngiliz perdahı barut imaline başlanması
1794 - Halkalı'da yapılan Azadlu Baruthanesi'nin faaliyete geçmesi
1795 - Lehistan'ın Avrupa haritasından silinmesi
1795 - Mühendishane-i Berr-i Hümayun'un açılışı; Osmanlı sarayında ilk yabancı bando (Napolyon'un III. Selim'e gönderdiği)
1797 - Paris, Viyana ve Berlin'de daimi elçilikler ihdası
1797 - Pazvandoğlu isyanı
1797 - Venedik Devleti'nin ortadan kaldırılması (17 Eylül)
1798 - Fransa'ya karşı Osmanlı-Rus ittifakı (3 Ocak)
1798 - Fransa'nın Mısır'a saldırması (1 Temmuz)
1798 - Fransa'ya savaş ilanı (3 Eylül)
1799 - Fransa'ya karşı İngiltere ile ittifak (5 Ocak)
1799 - Napolyon'un El-Ariş ve Gazze'yi ele geçirmesi (Şubat)
1799 - Napolyon'un Akka'da Cezzar Ahmed Paşa tarafından mağlup edilmesi (Mayıs)
1799 - Napolyon'un Fransa'ya dönmesi, Mısır'ın işgalinin devamı (Ağustos)
1800-1899 yılları arası
1800 - Takvimlerin Jacques Cassini Zicin'e göre hazırlanmaya başlaması
1800 - Rus ve Osmanlı kuvvetlerinin Yedi Ada Cumhuriyeti'ni kurmaları (Mart)
1801 - Kara Mühendishanesi hocalığına Hüseyin Rıfkı Tamani'nin getirilmesi
1801 - Mısır'ın tahliyesine dair mütareke (Ağustos)
1802 - Fransız ve İngiliz gemilerinin kendi bayrakları altında Karadeniz'e çıkmalarına müsaade edilmesi
1802 - Paris Antlaşması. Fransa ile barış (25 Haziran)
1804 - Sırp isyanlarının başlaması (Şubat)
1805 - Avrupa tarzında ilk hastane'nin Kasımpaşa'daki Tersane-i Amire'de açılması
1805 - Osmanlı Devleti'nin Napolyon'un "İmparator" unvanını tanıması
1805 - Mehmed Ali Paşa'nın Mısır'a vali olarak tayini (Temmuz)
1806 - Nizam-ı Cedid'in başarısızlığı ve gerilemesi. İkinci Edirne Vak'ası
1806 - Osmanlı-Rus Savaşı
1806 - III. Selim'in Mühendishan-i Berri-i Hümayun kanunnamesi
1806 - Tersane Tıbbiyesi'nin kurulması (Ocak)
1806 - Memleketeyn'in Rusya tarafından işgal edilmesi (Ekim)
1807 - Vehhabi isyanının had safhaya varması. Haccın engellenmesi
1807 - İngiltere'nin Rusya'nın yanında Osmanlı savaşına iştiraki ve İngiliz filosunun İstanbul önlerine gelmesi (20 Şubat)
1807 - İngiliz filosunun İskenderiye'ye saldırması ve Mehmed Ali Paşa tarafından mağlup edilmesi (Mart - Eylül)
1807 - Nizam-ı Cedid'e karşı ayaklanma (25 Mayıs)
1807 - III. Selim'in tahttan indirilmesi ve Nizam-ı Cedid'in ilgası (29 Mayıs)
1808 - Mustafa Rakım'ın celi sülüs ve tuğra'ya yeni üslubunu getirişi (29 Mayıs)
1808 - Alemdar Mustafa Paşa'nın müdahalesi, IV. Mustafa'nın tahttan indirilmesi, III. Selim'in katli, II. Mahmud'un tahta çıkması (28 Temmuz)
1808 - Sened-i İttifak : Devletin ayanlarla uzlaşması (29 Eylül)
1808 - Yeniçeri Ayaklanması : Alemdarın Sonu (15-16 Kasım)
1809 - İngiltere ile süren savaşın sonu : Kal'a-i Sultaniyye Antlaşması (5 Ocak)
1810 - II. Mahmud devrinde beşlik "cihadiyye"lerin basılması
1810 - İzmir Jimnasium'unun kurulması; Yesarizade Mustafa İzzet'in ta'lik'e son şeklini verişi
1812 - Vehhabi ayaklanmasının Mehmed Ali Paşa tarafından bastırılması
1812 - Fransız postalarının ilk kuruluşu
1812 - 28 Mayıs Rus Savaşı'nın sonu : Bükreş Antlaşması, Sırbistan'a özerklik verilmesi*
1816 - Miloş Obronoviç'in "başknez" olarak tanınması ve Sırbistan'ın özerliğinin temini
1817 - Hüseyin Rıfkı Tamani'nin ölümü
1821 - Eflak ve Mora'da Rum isyanlarının başlaması
1823 - Avrupa ile ticaretin Türk gemileriyle yapılmasına teşebbüs edilmesi
1824 - Rum ayaklanmasını bastırmak üzere Mısır kuvvetlerinin çağrılması
1824 - Fatih Külliyesindeki Darü'ş-Şifa'nın yıkılması; Sultan II. Mahmud'un Talim-i sıbyan adı ile ferman yayınlaması; St. Pierre mektebinin kurulması
1826 - İhtisab müessesesinin düzenlenmesi
1826 - Şinasi'nin doğumu; Mustafa Rakım'ın İstanbul'da vefatı; Ermeni ustalara Nakkaşlık hakkının verilmesi
1826 - 14 Haziran Yeniçeri Ocağı'nın ortadan kaldırılması, Asakir-i Mansure-i Muhammediyye'nin kurulması
1826 - 7 Ekim Rusya ile Akkerman Antlaşması'nın akdi
1827 - Osmanlılar'ın İngiliz yapısı ilk buharlı gemiye sahip olmaları
1827 - Tıphane-i Amire'nin kurulması; İlk "Marş-ı Sultani" bestesi (G. Donizetti, II. Mahmud'a)
1827 - Mukataa Hazinesi'nin Hazine-i Amire'den ayrılması
1827 - 4 Nisan İngiltere ile Rusya arasında Yunanistan'ın bağımsızlığına dair Petersburg Protokolü
1827 - Temmuz Mısır kuvvetlerinin Rum isyanını bastırmaları, Atina'nın teslimi
1827 - 20 Kasım Navarin saldırısı : Osmanlı-Mısır donanmasının yakılması
1828 - 26 Nisan Rusya'nın savaş ilan etmesi
1829 - Ziya Paşa'nın doğumu; Mahmud Celaleddin'in İstanbul'da vefatı; Şevki Efendi'nin İstanbul'da doğuşu
1829 - Deli Teşkilatının kaldırılması
1829 - 14 Eylül Edirne Barışı : Yunanistan'ın bağımsızlığı
1830 - Mühendishane-i Bahri'nin Heybeliada'daki kışlaya taşınması; İshak Efendi'nin Mühendishane başhocalığına getirilmesi; Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması
1830 - Tiftik keçisinin Güney Afrika'da yetiştirilmeye başlanması
1830 - Katolik ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması
1830 - 1831 Nüfus sayımları
1830 - 5 Temmuz Fransızlar'ın Cezayir'e saldırmaları ve ele geçirmeleri
1831 - İlk saray konservatuarı (Mızıka-i Hümayun ve Saray Harem Orkestrası)
1831 - Timarların kaldırılması (müessese sembolik olarak daha uzun süre devam etti)
1831 - 1834 İshak Efendi'nin dört ciltilik Mecmua-i Ulum-ı Riyaziye adlı eserinin basılması
1831 - 1 Kasım İlk gazete Takvim-i Vekayi'nin neşri
1832 - Tıphane-i Amire'nin Şehzadebaşı'ndan Cerrahhane'nin bulunduğu binaya nakledilmesi
1832 - Memuriyette, ilmiyye ve mülkiyyede rütbelerin yatayına eşitlenip derece ve elkabın (titulature) tesbiti
1832 - Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın isyanı
1832 - İstanbul-İzmit "posta yolu" nun yapımı
1832 - İngiliz postalarının kuruluşu
1832 - 29 Ocak Topkapı Sarayı'na bitişik Gülhane bahçesinde mevcut binalarda Cerrahhane-i Amire'nin açılması
1832 - 12 Aralık Mısır kuvvetlerinin Konya'da Osmanlı ordusunu yenmeleri
1833 - Feshanenin kuruluşu
1833 - 2 Şubat Mısır kuvvetlerinin Kütahya'ya kadar ilerlemeleri
1833 - 5 NisanRus kuvvetlerinin yardım amacı ile Beykoz'a asker çıkartmaları ve Rus filosunun İstanbul'a gelmesi
1833 - Mayıs Mehmed Ali'nin uzlaşmaya zorlanması : Kütahya Sözleşmesi
1833 - 8 Temmuz Mehmed Ali Paşaya karşı Osmanlı-Rus ittifakı : Hünkar İskelesi Antlaşması, Boğazlar'ın diğer devletlere kapatılması
1833 - 18 Eylül Münchengraetz Antlaşması
1834 - Maçka Kışlası'nda, Mekteb-i Harbiye'nin kurulması
1834 - Mukataat Hazinesi'nin isminin "Mansure Hazinesi" olarak değiştirilmesi
1835 - Hazine-i Amire ile darphanenin birleştirilmesi
1835 - 1845 İlk halk konserleri [Tanburi Aleksan Efendi (1815-1864) İstanbul Süleymanpaşa Hanı'ndaki kahvede]
1836 - 11 Mart Umur-ı Hariciye Nezareti'nin kurulması (hatt-ı hümayun tarihi 23 Zilkaade 1251)
1837 - 26 Kasım Osmanlı yapımı "Eser-i Hayr" adlı buharlı geminin denize indirilmesi
1838 - Mekteb-i Adli'nin açılması; Üsküdar'da Cemaran adlı Ermeni yatılı yüksek okulunun kurulması; Müderrishane-i Bahri'nin Tersane'deki yeni binasına nakledilmesi; Sultan II. Mahmud'un ilk öğretim alanında yeni bir teşebbüse girişmesi; Sami Efendi'nin İstanbul'da doğuşu
1838 - Maliye Nezareti'nin kurulması ve Hazine-i Amire'nin darphaneden ayrılıp Mansure Hazinesi'yle birleştirilmesi
1838 - Defterdarlığın Maliye Nazırlığı'na çevrilmesi
1838 - 24 Mart Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyyenin kurulması
1838 - 16 Ağustos İngiliz tüccarına geniş imkanlar tanıyan Balta Limanı Ticaret Muahedesi'nin imzalanması. Bu muahede ile gümrük resmi oranının ihracatta %12, ithalatta %5 olarak tesbiti
1839 - "Kaime-i mutebere-i nakdiyye"nin çıkarılması
1839 - Ali Süavi'nin doğumu; Mekatib-i Rüşdiye Nezareti'nin kurulması; Mekteb-i Tıbbiye'nin Galatasaray'daki yeni binasına taşınması ve mektebin adının Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane olarak değiştirilmesi; Mekteb-i Ulum-ı Edebiye'nin açılması; Notre Dame de Sion Kız Lisesi'nin kurulması
1839 - 1844 Dr. Bernard'ın Mekteb-i Tıbbiye nazırlığı dönemi
1839 - 1845 Mekteb-i Fenn-i Nücum'un faaliyet dönemi
1839 - 24 Haziran Mehmed Ali ile savaşın tekrar başlaması, Osmanlı kuvvetlerinin Nizip mağlubiyeti
1839 - 1 Temmuz II. Mahmud'un vefatı üzerine Abdülmecid'in tahta çıkması, Osmanlı donanmasının Mehmed Ali'ye teslimi
1839 - 3 Kasım Tanzimat Fermanı'nın ilanı
1840 - 3 Mayıs Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun Fransa'dan mülhem bir biçimde düzenlenmesi ve kabulü (14 Temmuz 1851'de bu kanun, kanun-u cedid olarak tadilatla yeniden yürülüğe girer)
1840 - Gayri müslim tebaadan Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması
1840 - Tanzimat'ın tatbik edildiği yerlerde temettü vergisi konulma kararı
1840 - Bütün hazinelerin Maliye Hazinesi'ne katılması
1840 - Posta Nezareti'nin kurulması
1840 - 21 Aralık Namık Kemal'in doğumu
1841 - Lübnan olayları
1841 - 1906 Ahmed Ali Paşa'nın doğumu. (ressam)
1841 - 24 Mayısİngiltere'nin yardımıyla Mısır meslesinin halli, Mısır'ın veraset usulü ile Mehmed Ali Paşa'ya bırakılması
1841 - 13 Temmuz Londra Boğazlar Mukavelenamesi
1842 - Askeri Baytar Mektebi'nin açılması
1842 - 1910 Osman Hamdi (ressam, eğitimci, müzeci, arkeolog)
1843 - Hereke Fabrikası'nın kurulması
1843 - Zeytinburnu Demir Fabrikası inşaatına başlanması
1843 - Muhdes kara gümrüklerinin kaldırılması
1843 - Feshane'ye çuka dokuma tezgahlarının ilavesi
1844 - 1 Şubat Tashih-i sikke
1844 - Feshane'de buhar makinelerinin kullanılmaya başlanması
1845 - İzmir'de su kuvvetiyle çalışan kağıt fabrikasının kurulması
1845 - Bahriye Mektebi'nin Heybeliada'daki binasına taşınması; Kadı yetiştirmek için Süleymaniye'de "Muallimhane-i Nüvvab" medresesinin kurulması; Rüşdiyelerin Darü'l-fünun'a öğrenci yetiştiren orta dereceli mektepler olarak kabul edilmesi
1845 - Ocak Sultan Abdülmecid'in Meclis-i Vala'yı ziyareti
1845 - 13 Mart Meclis-i Muvakkat'ın (Geçici Maarif Meclisi) çalışmalarına başlaması
1845 - 10 Nisan Polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu (12 Rebiülevvel 1261 tarihli nizamname)
1846 - Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması; Mekatib-i Umumiye Nezareti'nin kurulması; Başhoca Seyyid Ali Paşa'nın ölümü
1846 - Rus Ticaret Muahedesi
1846 - 16 Şubat Zabtiye müşiriyetinin kurulması Darü'l-Fünun kurmada ilk teşebbüs
1847 - Timarlı Sipahi Teşkilatı'nın ilgası
1847 - Telgrafın Beylerbeyi Sarayı'nda denenmesi
1847 - Dersaadet Bankası'nın kuruluşu
1847 - İstanbul'da ilk piyano resitali (Liszt Abdülmecid'e Donizetti'nin Mecidiye Marşı'nı çalıyor); Yeşilköy'de bulunan Ayamama Çiftliğinin ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziaati uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması
1847 - 1 Mart Recaizade Ekrem'in doğumu
1848 - Avrupa'da liberal ihtilaller : Polonya ve Macaristan'da milliyetçi ayaklanmalar
1848 - Protestan Ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması
1848 - İstanbul'da ilk Sanayi Mektebi'nin kurulmasına teşebbüs edilmesi
1848 - 16 Mart İstanbul'da Darü'l-Muallimin açılması
1848 - 18 Kasım Osmanlı yapımı ilk demir vapurun denize indirilmesi
1849 - Veteriner öğretim faaliyetlerine başlanması; Yesarizade Mustafa İzzet'in İstanbul'da vefatı
1850 - 1847'den geçerli sayılmak üzere gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında ithalatta %20, ihracatta %16 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı
1850 - Ticaret Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü
1850 - İlk faizsiz kaimenin çıkarılması
1850 - Muallim Naci'nin doğumu
1850 - 12 Mart Darü'l-Maarif'in öğrenime başlaması
1851 - Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü
1851 - Londra Sergisi
1851 - Akademik karakterde ilk ilmi dernek olan Encümen-i Daniş'in açılması
1851 - 18 Temmuz Encümen-i Daniş'in kurulması
1852 - Abdülhak Hamid'in doğumu; İstanbul Şark Cemiyetinin (Societe Orientale de Constantinople) kurulması
1853 - "Mukaddes yerler" meselesi, Rusya'nın tazyikleri ve Kırım Savaşı'nın patlaması
1853 - İstanbul'da I. Abdülmecid tarafından Dolmabahçe Sarayı'nın inşa ettirilmesi
1854 - İlk dış istikraz : Borçlanma devrinin ve alışkanlığının başlaması
1854 - Meclis-i Vala'nın "Meclis-i Ali-yi Tanzimat" ve "Meclis-i Ahkam-ı Adliye'ye" ayrılması
1854 - İhtisab teşkilatının lağvı
1854 - 12 Mart Rusya'ya karşı İngiltere ve Fransa ile ittifak
1855 - Piyanonun yüksek sosyeteye geçişi [Leyla (Saz) Hanım'ın babası Hekimbaşı İsmail Paşa'nın köşküne İtalya'dan getirtilen]
1855 - Gayri müslimlerden alınan "cizye"nin kaldırılması
1855 - Paris Sergisi
1855 - 16 Ağustos İstanbul'da Şehremanetinin kurulması (modern belediye idarelerinin başlangıcı)
1855 - 9 Eylül Osmanlı İmparatorluğu'nda telgrafın hizmete girmesi
1855 - 14 Kasım Et ve Ekmek dışında hemen bütün maddelerden narhın kaldırılması
1856 - Rusya'nın Asya'da Türk illeri istikametinde fetihlere başlamasının şartlarının oluşması
1856 - Bank-ı Osmani'nin kurulması
1856 - Arap alfabesinin Mors alfabesine uyarlanmasıyla telgrafların Türkçe olarak çekilmeye başlanması
1856 - Islahat Fermanı
1856 - 1860 Köstence-Çernevo'da demiryolu hattının yapımı
1856 - 1866 İzmir-Aydın demiryolu hattının yapımı
1856 - 15 Şubat İstanbul Tıp Cemiyeti'nin (Societe Medicale de Constantinople) kurulması
1856 - 18 Şubat Islahat Fermanı'nın ilanı
1856 - 30 Mart Paris Barış Antlaşması
30 Mart 1856 Rusya'nın bozguna uğraması
30 Mart 1856 Karadeniz'in tarafsız ve silahsız bir hale getirilmesi
22 Mayıs 1856 İstanbul Tıp Cemiyeti'ne Şahane ünvanının verilmesi ve cemiyetin adının, Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane olarak değişmesi
1857 Orman Mektebi açılması hususunda ilk teşebbüs
1857 Cidde olayları ve İngiliz kuvvetlerinin, müslim-gayri müslim çatışmalarına müdahalesi
1857 Gümrük resminin, eşyanın vardığı değil çıktığı yerde alınması usulünü getiren Mahrec Nizamnamesi'nin yayımlanması
1857-1862 Beyrut - Şam şosesinin yapımı
17 Mart 1857 Maarif-i Umumiyye Nezareti'nin kurulması
6 Kasım 1857 Paris'te Mekteb-i Osmani adında bir Osmanlı mektebinin açılması
1858 Ceza Kanunname-i Hümayunu'nun kabulü
1858 Kız rüşdiye mekteplerinin açılması
1858-1859 Emlak, arazi ve temettü vergilerinin ayrılması
6 Haziran 1858 Arazi Kanunnamesi'nin kabulü
8 Haziran 1858 Beyoğlu ve Galata'da kurulacak Altıncı Daire-i Belediyye'nin nizamname-yi umumisi (ilk örnek belediye)
1859 Kaimelerin piyasadan toplanabilmesi için "iane-i umumiyye" toplanması
1859 Fransızca'dan yapılan ilk şiir tercümesi risalesi, Şinasi'nin Tercüme-i Manzume'sinin neşri
12 Şubat 1859 Mekteb-i Mülkiyye'nin kuruluşu
1860 Ticaret mahkemelerinin kuruluşu
1860 İlk basılı yerli tiyatro, Şinasi'nin Şair Evlenmesi'nin tefrika edilmesi
1860-1861 Lübnan ve Suriye Olayları
1860-1861 Lübnan'ın imtiyazlı bir eyalet haline getirilmesi
22 Ekim 1860 Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayına başlaması
1861 Abdülmecid'in vefatı ve Abdülaziz'in tahta çıkması
1861 Cemiyet-i İlmiyye-i Osmaniye'nin kuruluşu
1861 Usul-i Muhakemat-ı Ticaret Nizamnamesi'nin kabulü
1861-1866 Rusçuk - Varna demiryolu hattının yapımı
9 Haziran 1861 Cebel-i Lübnan mutasarrıflığı'nın hususi statüsünün tesbiti ve Cebel-i Lübnan nizamnamesi
9 Haziran 1861 David Paşa'nın Lübnan'a vali olarak atanması
29 Nisan 1861 Fransız ve İngilizler'le Kanlıca Ticaret muahedelerinin yapılması. Bu muahede dış ticarette gümrük resmi oranının %8'e yükseltilmesi ve esnaflıkta inhisar sisteminin kaldırılması
1862 Tuna vilayetinin kuruluşu ve Mithad Paşa'nın vali olarak tayini
1862 Gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resmi alınmaya başlanması 1862 Kaimelerin piyasadan tamamıyla toplanması
1862 Altının değerinin 100 kuruş olarak tesbiti
1862 Roman türünde Batıdan yapılan ilk tercüme, Fenelon'dan Tercüme-I Telemak'ın Yusuf Kamil Paşa tarafından yayınlanması; Cemiyet-I Tıbbiye-i Osmaniye'nin kurulması
1862 Mahrec-i Aklam'ın kurulması
20 Temmuz 1862 Mekteb-i Maarif-i Adliye'nin, "Mekteb-i Aklam" adı altında yeni bir şekle sokulması
8 Ekim 1862 Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun teşkil edilmesi
1863 Abdülaziz'in Mısır'a seyahati
1863 Mithad Paşa tarafından Niş'te ilk Islahhane'nin (sonraki yıllarda Sanayi Mektebi) kuruluşu
1863 İstanbul Eczacılık Cemiyeti'nin (Societe de Constantinople) kurulması; Protestan Robert Koleji'nin açılması
1863 Menafi Sandığı'nın kurulması
1863 Mektuplara pul yapıştırılmaya başlanması
1863 Ticaret-i Bahriyye Kanunnamesi'nin kabulü
13 Ocak 1863 Darü'l-Fünun'da, halka açık serbest konferans şeklinde derslere başlanması
18 Şubat 1863 Sultanahmet Sergisi'nin (Sergi-i Umumi) açılışı
1864 Mekatib-i Sıbyan-ı Müslime Komisyonu'nun kurulması; Mekteb-i Harbiye dahilinde Erkan-ı Harp sınıfının açılması; Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye'nin (Darü'ş-Şafaka) kurulması; Saint Joseph okulunun kurulması; İlk basılmış nazariyat kitabı (Haşim Bey'in Mecmu'atü'l-Makamat'ı)
1864 İyonya adalarının (Yedi Ada Cumhuriyeti'ni oluşturan adalar) İngiltere tarafından Yunanistan'a verilmesi
1864 Karadan Hindistan'ı Avrupa'ya bağlayan telgraf hattının tamamlanması
1864 Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun kuruluşu
1864 Nizamiye mahkemelerinin kuruluşu
1864-1876 Paris'e talebe gönderilmesi
8 Ekim 1864 Vilayet Nizamnamesi'nin kabulü
1865 Müstakil Romen kilisesinin kurulması
1865 İstanbul Birinci Şehir Postası'nın kuruluşu
1865 Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Maliye Nezareti'ne tahsis edilmesi; Mekteb-i Tıbbiye'nin nazırlığına Cemaleddin Efendi'nin getirilmesi
Eylül 1865 Mekteb-i Osmani'nin lağvedilmesi
1866 Girit isyanları , Yunanistan ile birleşme faaliyetleri
1866 Mısır veraset usulünün değiştirilmesi
1866 Ahmed Süreyya Emin Bey'in modelini hazırladığı seri ateşli topla Osmanlılar'ın topçulukta hamle yapması
1866 Simkeşler Şirketi'nin kuruluşu
1866 Dahilde sarfedilecek malların rayiç fiyatından %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı
1866-1867 Avusturya'nın Prusya karşısında mağlup olması ve Macaristan ile eşit bir birlik kurması : Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
1867 Sırbistan'daki son Osmanlı askeri temsiliyetinin ortadan kaldırılması, Sırp kalelerinin tahliyesi
1867 Rüşdiyelere gayri müslim talebe alınmaya başlanması; Beyrut Amerikan Üniversitesi'nin kurulması
1867 Mısır Valisi İsmail Paşa'nın "hıdiv" olması
1867 Genç Osmanlılar'ın Avrupa'ya kaçmaya başlamaları
1867 Yabancılara mülk edinme hakkının verilmesi
1867 Bahriye Nezareti'nin Kuruluşu
1867 Menafi Sandığı'nın bütün vilayet ve sancak merkezlerine yayılması
1867-1876 İzmir Rıhtımı'nın inşası
22 Şubat 1867 Eğitim sahasında Fransız notasının verilmesi
8 Haziran 1867 Mısır'a hıdivlik statüsünün verilmesi
21 Haziran 1867 Sultan Abdülaziz'in Avrupa seyahati
1868 Ali Paşa'nın Girit isyanlarını teskin etmesi ve Girit'e özerk bir statü verilmesi
1868 Galatasaray Sultanisi'nin açılması
1868 İstanbul Emniyet Sandığı'nın kurulması
1868 Demirciler ve Dökümcüler şirketlerinin kuruluşu
1868 Yunan postasının kapatılması
1868 Feshane'nin modern bir dokuma fabrikası haline getirilmesi
1868 Darü'l-Muallimin-i Sıbyan'nın açılması; Mekteb-i Hiref ve Sanayi'nin kurulması; Sanayi Mektebi'nin kurulması
1 Mart 1868 Adliye Nezareti'nin kurulması 1 Nisan 1868 Şura-yı Devlet'in teşekkülü ve Divan-ı Ahkam-ı Adliyye'nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması
8 Nisan 1869 İkinci Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kurulması
21 Haziran 1869 Sultan Abdülaziz'in Avrupa Seyahati
1 Eylül 1868 Mekteb-i Sultani'nin açılması
2 Eylül 1869 Maarif-i Umumiyye Nizamnamesi ile ilk ve orta tedrisatın düzenlenmesi
26 Ağustos 1869 Turuk Nizamnamesi'nin kabulü
13 Ekim 1869 İmparatoriçe Eugénié'nin İstanbul'a gelişi
1869 Süveyş Kanalı'nın açılması
1869 Osmanlı Ordusu'nun Nizamiye, Redif ve Mustahfız diye üç bölüme ayrılması
1869 Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin ilk kitabının kabulü
1869 Mekteb-i Harbiye dahilinde bir Baytar sınıfının açılması
Ekim 1869 Darü'l-Fünun-ı Osmani'de talebe kaydına başlanması
1870 Müstakil Bulgar kilisesinin kurulması ve Bulgarlar'ın Rum Patrikhanesi'nin nüfuzundan çıkmaları
1870 Fransa'nın, Almanya ve Prusya Savaşı'nda ağır mağlubiyet alması
1870 Cenab Şehabeddin'in doğumu; Batılı tarzda ilk roman hikaye türünde, Ahmed Midhat'ın Su-i Zan-Esaret adlı kitabının neşri; Mühendishane'nin Maçka Harbiye Mektebi içerisinde topçu ve istihkam sınıflarında eğitim faaliyetlerine devam etmesi; Sıbyan mekteblerinin ıslahı ve iptidai adı altında yeni mekteplerin açılması; Darü'l-Fünun'ı Osmani'yi teşkil eden şubeler arasında "İlm-i hukuk" şubesinin de yer alması; Tıp eğitiminin Türkçe yapılmaya başlanması
1870 Karadeniz'in tekrar silahlandırılması ve Rusya'nın Paris Antlaşması'nın hükümlerini tanımaması
1870 Darülfünunun açılması teşebbüsü
1870-1927 Kemaledin Bey (mimar)
20 Şubat 1870 Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin büyük bir merasimle açılması
26 Nisan 1870 Darü'l-Muallimat'ın açılması
2 Temmuz 1870 Kavanin ve Nizamat Dershanesi'nin açılması
Ekim 1870 Darü'l-Fünun müdürü Tahsin Efendi'nin umuma açık konferanslar (ders-I'am) tertip etmesi
1871 Sadrazam Ali Paşa'nın vefatı
1871 Saint-Esprit okulunun kurulması 1871 Abdülaziz'in şahsi idaresinin artması, Mahmud Nedim Paşa sadareti
1871 Dersaadet Tahvilat Borsası Nizamnamesi'nin yayımlanması
1871 Posta ve Telgraf nezaretlerinin birleştirilmesi ve İkinci Posta Nizamnamesi'nin neşri
22 Ocak 1871 İdare-yi Umumiyye-i Vilayat Nizamnamesi
13 Eylül 1871 Şinasi'nin ölümü
1872 Emniyet Sandığı'nın şubelerinin açılması
1872 Darü'l-Maarif idadisinin kurulması; Maadin Mektebinin kurulması
1873 Meclis-i Tetkikat-ı Şer'iyye'nin kuruluşu
1873 Mehmed Akif'in doğumu; Türkçe ilk modern tıp lugatı olan Lügat-ı Tıbbiye'nin neşredilmesi; Sava Paşa'nın yeni bir Darü'l-Fünun kurmakla görevlendirilmesi; Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kapanması
Haziran 1873 Mekteb-i Sultani'nin, Gülhane Bahçesi'ndeki Saray'a bitişik binalara nakledilmesi
1874 Rusya'nın kışkırtmaları ve Panislavist faaliyetlerin artması
1874 Hukuk Mektebi, Mülkiye Mühendis Mektebi ve Edebiyat Mektebi'nden oluşan Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin açılması; İstanbul Darü'l-Muallimi'nin açılması; İlk basılmış nota (Notacı Emin Efendi, 1845-1907)
1874 Kara gümrüklerinin lağvı
1874 Islah-ı Sanayi Komisyonu faaliyetinin durdurulması
1874-1875 Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin eğitime başlaması; Osmanlı İmparatorluğu'nda sivil mühendislik eğitiminin başlaması
1875 Bosna-Hersek isyanları
1875 Askeri rüşdiye mekteplerinin açılması; Mora Yenişehir İdadisi'nin açılması
1876 Bulgar isyanları
1876 Karadağ'ın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı
1876 Abdülaziz'in tahttan indirilmesi, V. Murad'ın tahta çıkması, hal'i ve Abdülhamid'in cülusu
1876 Meşrutiyet'in ilanı
1876 İstanbul'da Balkan krizini görüşmek üzere internasyonal bir konferansın toplanması : Tersane Konferansı
1876 İstikrazların mürettebat ödemelerinin durdurulması
1876 Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye'nin son kitabının kabulü
1876 Edebi roman hüviyetinde ilk eser olan, Namık Kemal'in İntibahı'nın neşri; İzmir ve Manastır'da yaıtılı idadiler açılması
23 Mart 1876 Ziya Gökalp'in doğumu
23 Aralık 1876 I. Meşrutiyet'in (Kanun-ı Esasi) ilanı
1877 Rusya'nın tecavüzü ve Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması: Balkanlar'ın ve Doğu Anadolu'nun Rus işgaline uğraması
1877 Mahrec-i Aklam'ın Mekteb-i Mülkiye'nin idadi sınıflarıyla birleştirilmek suretiyle kaldırılması; Mekteb-i Tıbbiye'nin tekrar Gülhane'ye nakledilmesi;
Fenn-i Resim ve Mimari Mektebi'nin kurulması
1877-1878 Darü'l-Fünun ve Mekteb-i Sultani'nin bir yıl eğitime ara vermesi
19 Mart 1877 İlk Meclis-i Meb'usan'ın içtimaı (o yılın 28 Haziran'ına kadar çalışır)
25 Eylül 1877 Dersaadet Belediye Kanunu (Meclis-i Mebusan'da müzakere edilerek kabul edilir)
5 Ekim 1877 Vilayet Belediye Kanunu'nun kabulü
13 Aralık 1877 Meclis-i Meb'usan'ın süresiz tatili
1878 Ayastefanos ve Berlin Antlaşmaları imzalanması
1878 Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın müstakil birer devlet olmaları
1878 Bulgaristan Prensliği'nin ortaya çıkması
1878 Ermeni meselesinin zuhuru
1878 Ali Suavi'nin öldürülmesi
1878 Kıbrıs'ın İngiltere tarafından ele geçirilmesi
1878 Bosna ve Hersek'in Avusturya-Macaristan'ın işgal ve idaresine terki
1878 Makedonya meselesinin ortaya çıkması
13 Şubat 1878 Meclisin kapatılması
Ekim 1878 Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin tekrar eğitime başlaması
1879 II. Abdülhamid devrinde basılan kaimelerin toplatılıp imha edilmesi
1879 Mehakim-ı Nizamiye Teşkilatı Kanunu'nun kabulü
1879 Mekatib-i Sıbyaniye Dairesi'nin kurulması; Maarif merkez teşkilatının yeniden düzenlenmesi
1879 Usul-ı Muhakemat-ı Cezaiyye Kanunu'nun kabulü
1880 Vergi reformu
1880 Yafa-Kudüs demiryolu hattının tamamlanması
1880 İlk köy romanı, Ahmed Midhat'ın Bahtiyarlık'ının neşri; Darü'l-Fünun-ı Sultani Turuk u Maabir Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi
1880 Usul-ı Muhakemat-ı Hukukiyye Kanunu'nun kabulü
13 Mart 1880 İstanbul'da bir kız idadisinin açılması
17 Mayıs 1880 Ziya Paşa'nın ölümü
Ekim 1880 Darü'l-Fünun-ı Sultani Hukuk Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi
20 Aralık 1880 Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin ilk mezunlarını vermesi; Journal de la Societe de Pharmacie de Contantinople'un yayınlanması; Cemiyet-I İlmiye'nin kurulması
1881 Mustafa Kemal'in Doğumu
1881 Mısır'ın İngilizler tarafından işgali
1881 Düyun-ı Umumiyye idaresinin kurulması
1881 Mühendishane'de mümtaz sınıf adı altında yeni bir sınıf teşkil edilmesi; Darü'l-Fünun-ı Sultanı Turuk u Maabir Mektebi'nin faaliyetlerinin son bulması; Orman ve Maadin Mektepleri'nin birleştirilmesi
1882 Tunus'un Fransızlar tarafından işgali
1882 Muharrem Kararnamesi'nin neşri
2 Ocak 1882 Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulması ve Osman Hamdi Bey'in müdür olması
1883 Osmanlı ordusunun Prusya askeri heyeti tarafından ıslahına başlanması
20 Haziran 1884 Mülkiye Mühendis Mektebi kurulması
1 Kasım 1884 Mülkiye Mühendis Mektebi'nin Mühendishane-I Berri-I Hümayun'un bir odasında eğitimine başlaması
2 Aralık 1884 Yahya Kemal'in doğumu
1885 Doğu Rumeli'nin Bulgaristan tarafından ilhakı
1885 Abdülhak Hamid'in Makber'inin neşri
18 Eylül 1885 Doğu Rumeli eyaleti valiliğinin Bulgaristan prensine verilerek bu bölgedeki kontrolün zayıflaması
1886 Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması
1886 Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması
1886 Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması
1886 Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması
1886-1887 Darü'l-muallimin'in yatılı hale getirilmesi
1887 Yedikule Havagazı Fabrikası'nın kurulması
1887 Ahmed Haşim'in doğumu; Şevki Efendi'nin İstanbul'da vefatı
5 Şubat 1887 Beşir Fuad'ın intiharı
1888 Haydarpaşa-İzmir-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi
1888 Beyrut'ta Saint Joseph Katolik Tıp Mektebi'nin açılması; Baytar sınıfının tekrar Harbiye Mektebi bünyesine alınması
2 Aralık 1888 Namık Kemal'in ölümü
1889 İttihad-ı Osmanı Cemiyeti'nin (İttihat ve Terakki) kurulması
1889 İdadi öğrenimine dayanan dört yıllık bir Mülkiye Baytar Mektebi'nin kurulması
27 Mart 1889 Yakup Kadri'nin doğumu
1890 Bulgar Makedonya ve Anadolu'da Ermeni ihtilal çetelerinin faaliyetlerini arttırmaları
1891 Mülkiye Baytar Mektebi'nin Halkalı Ziraat Mektebi'ne yatılı olarak nakledilmesi
1891 Yol inşaatında bedenen çalışma mecburiyetinin paraya çevrilmesi v 1891 Kadıköy - Kurbağalıdere Havagazı Fabrikası'nın kurulması
1891 Hereke Fabrikası'nın halı kısmının açılması
3 Kasım 1891 Darü'l-Muallim'in aliye şubesi açılması
1892 Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattının işletmeye açılması
1892 Orman ve Maden Mektebi'nin kapatılması; II. Abdülhamid tarafından Yıldız'da porselen atölyelerinin kurulması
1893-1896 İstanbul-Selanik demiryolu hattının yapımı
1894 Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi'nin ilk veteriner mezunlarını vermesi; İmmaculée Conseption veya St Marie okulunun kurulması; İlk basılmış musiki lugatı (Hoca Kazım Bey'in Musiki Istılahatı)
1894 Sasun'da Ermeni olayları
1894 Selanik-Manastır demiryolu hattının tamamlanması
1895 İstanbul'da Ermeni olayları, yabancı devletlerin Ermeniler lehinde müdahaleleri
1895 Galata Rıhtımı inşaatının tamamlanması
1895 Gayri müslim okullarına Türkçe muallimi tayininin kararlaştırılması
1895 Baruthane-i Amire'de dumansız barut imal edilmesi
14 Şubat 1895 Sadrazam Said Paşa'nın beş fakülteden "darü'l-icaze" oluşan bir darü'l-fünun kurma teklifi
1896 Tevfik Fikret'in Servet-i Fünun'un edebi sayfalarının idareciliğini yüklenmesiyle Edebiyat-ı Cedide devrinin başlaması
1896 Ermenilerin Osmanlı Bankası'nın İstanbul şubesine saldırmaları
1896 Girit isyanının alevlenmesi
1896 Eskişehir-Konya demiryolu hattının tamamlanması
1897 Yunan kuvvetlerinin Girit'e çıkması, Yunan çetelerinin Rumeli'deki Osmanlı sınırlarına saldırmaları
17 Nisan 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı ve Osmanlı zaferi
1898 Girit meselesinin devam etmesi; adaya muhtariyet verilmesi Osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi, Yunan prensi Yorgi'nin vali olarak kabul edilmesi
1899 - Bağdat demiryolu imtiyazının Almanlar'a verilmesi
1899 - Arifiye-Adapazarı demiryolu hattının açılması
1900-1924 yılları arası [değiştir]1900 - Hicaz Demiryolu'nun inşasına girişilmesi
1900 - İstanbul Rıhtımı inşaatının tamamlanması
1900 - Darü'l Fünun-ı Şahane'nin kurulması (31 Ağustos)
1901 - Servet-i Fünun dergisinin geçici olarak kapatılmasıyla Edebiyat-ı Cedide topluluğunun dağılması
1901 - Makedonya'da çete faaliyetlerinin artması, büyük devletlerin müdahaleleri
1901-1908 - Hicaz demiryolu hattının yapımı
1902 - Yemen isyanlarının tekrar başlaması
1902 - Makedonya'da Bulgar İhtilal Cemiyeti'nin faaliyeti (23 Kasım)
1902 - Cum'a-ı Bala ayaklanması (23 Kasım)
1902 - Hüseyin Hilmi Paşa'nın geniş yetkilerle "umumi müfettiş" olarak Makedonya'ya tayini (8 Aralık)
1903 - Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin kurulması (31 Ağustos)
1903 - Mürzsteg Programı : Makedonya'ya muhtariyet verilmesi (Eylül)
II. Abdülhamit1904 - Haydarpaşa Rıhtımı'nın tamamlanarak işletmeye açılması
1905 - Hereke Fabrikası'nda fes imalatına başlanması
1905 - Ermeniler'in II. Abdülhamid'e bombalı saldırı tertiplemeleri (21 Temmuz)
1906 - Akabe olayları ve Akabe krizi
1908 - Osmanlı Eczacı İttihat Cemiyeti'nin kurulması; Osmanlı Cemiyet-i İlmiye-i Baytariyesi'nin açılması; Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti'ninkurulması
1908 - II. Meşrutiyet'in ilanı (23 Temmuz)
1908 - Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Bosna-Hersek'i ilhak ettiğini ilan etmesi (5 Ekim)
1908 - Girit Rumları'nın adayı Yunanistan'a bağladıklarını ilan etmeleri (6 Ekim)
1908 - II. Meşrutiyet dönemi ilk Meclis-i Mebusan'ın toplanması (17 Aralık)
1909 - Adana'da Ermeniler'in ayaklanmaları
1909 - Gayri müslimlere "bedel" yerine askerlik hizmeti konulması
1909 - Fecr-i Ati edebi topluluğunun kuruluşu
1909 -1910 - Osmanlı Mühendis ve Mimar Mecmuası'nın çıkması
1909 - 31 Mart Olayı (13 Nisan)
1909 - Hareket Ordusu'nun Yeşilköy'e varması, İstanbul'daki kargaşaya son vererek düzeni sağlaması (19 Nisan)
1909 - II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi, V. Mehmed Reşad'ın tahta çıkarılması (27 Nisan)
V. Mehmed1909 - Meclisin açılması (17 Aralık)
1910 - Arnavutlar'ın ayaklanmaları
1910 - Dahili gümrüklerin tamamen kaldırılması
1911 - Sultan Reşad'ın Arnavutlar'ı teskin için Rumeli seyahatine çıkartılması
1911 - İtalya'nın Trablusgarp ve Bingazi'ye saldırması ve işgali
1911 - Gayri müslim cemaatlerin birleşerek mektepleri konusunda yeni bir düzenleme istemeleri
1911 -1912 - Osmanlı İtalyan Savaşı
1912 - Yeşilköy Hava Uçuş Okulu'nun açılışı
1912 -1913 - Balkan devletlerinin Osmanlı-İtalyan Savaşı'ndan istifade etmek istemeleri : Balkan Savaşı
1912 - Meclis-i Mebusan'ın feshi (1908-1912 Osmanlı Meclis-i Mebusanı) (18 Ocak)
1912 - II. Dönem Meclis-i Mebusan'ın toplanması (18 Nisan)
1912 - İtalyanlar'ın Rodos, Oniki Ada ve Çanakkale Boğazı'na tecavüzleri (18 Nisan)
1912 - II. Dönem Meclis-i Meb'usan'ın feshi (5 Ağustos)
1912 - Gazi Ahmed Muhtar Paşa hükümeti : Büyük Kabine (22 Temmuz)
1912 - Trablus ve Bingazi'nin İtalya'ya terki : Uşi Antlaşması, Rodos ve Oniki Ada'nın İtalya elinde kalması (15 Ekim)
1912 - Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa'nın sadareti (29 Ekim)
1912 - Arnavutluk'un istiklalini ilan etmesi (29 Kasım)
1913 - Bâb-ı Âli Baskını : Mahmud Şevket Paşa'nın sadareti (23 Ocak)
1913 - I. Balkan Savaşı'nın sona ermesi (30 Mayıs)
1913 - Sadrazam Mahmud Şevket Paşa'nın öldürülmesi, Said Halim Paşa'nın sadareti (11 Haziran)
1913 - II. Balkan Savaşı'nın başlaması (29 Haziran)
1913 - Edirne'nin geri alınması (21 Temmuz)
1913 - Osmanlı-Bulgar barışı : İstanbul Antlaşması (29 Eylül)
1913 - Osmanlı-Yunan barışı : Atina Antlaşması (14 Kasım)
1914 - Dış ticarette gümrük resmi oranının %15'e çıkarılması
1914 - Islah-ı Medaris Nizamnamesi
1914 - Türk Bilgi Derneği'nin kurulması; Medreset'ül-Hattatin'in kurulması; Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri'nin kurulması
1914 - 5. Meclis-i Mebusan'ın açılışı (14 Mayıs)
1914 - Avusturya-Macaristan veliahdı Arşidük Franz Ferdinand Saraybosna'da öldürülmesi (28 Haziran)
1914 - Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Sırbistan'a savaş ilanı (28 Temmuz)
1914 - Almanya'nın Rusya'ya savaş ilanı (1 Ağustos)
1914 - Osmanlı Devleti ile Almanya arasında ittifak antlaşmasının imzalanması (2 Ağustos)
1914 - Almanya'nın Fransa'ya, İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilanı : I. Dünya Savaşı'nın başlaması (4 Ağustos)
1914 - Alman savaş gemilerinin (Yavuz ve Midilli) Boğazlardan geçmelerine izin verilmesi (10 Ağustos)
1914 - 1 Ekim tarihinden geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması (9 Eylül)
1914 - İslah-ı Medaris Nizamnamesi'nin yayınlanması (29 Eylül)
1914 - Karadeniz'e açılan Osmanlı filosunun Rus limanlarını topa tutması (29 Ekim)
1914 - Enver Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Sarıkamış Harekâtı (Kasım - Aralık)
1914 - Rusya'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı (3 Kasım)
1914 - İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne savaş ilanı (5 Kasım)
1914 - Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'ne savaş ilanı (11 Kasım)
1914 - Cihad-ı Ekber ilanı (14 Kasım)
1914 - Mısır'ın İngiltere himayesinde bir "krallık" haline getirilmesi, Osmanlı Devleti'nin hukukuna son verilmesi (18 Aralık)
1915 - Gümrük resmi oranının %30'a yükseltilmesi
1915 - Mekteb-i Tıbbiye'nin Darü'l-Fünun'a bağlanarak bugünkü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne dönüşmesi
1915 - Cemal Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Kanal Seferi
1915 - Müttefiklerin Çanakkale Boğazı'nı geçmeye çalışması : Çanakkale Savaşları (Ocak - 18 Mart)
1915 - Doğu Anadolu'da Ruslar'la işbirliği yapan Ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması : Tehcir Kanunu 27 Mayıs
1916 - Hicaz ve Mekke'nin kaybı
1916 - Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri üstünde Medresetü'l-Mütehassısın adı altında bir ihtisas medresesi kurulması; İlk Musiki cemiyeti
(Darü't-Talim-i Musiki)
1917 - Yıldırım Orduları Grubu'nun kurulması
1917 - Sina ve Filistin Cephesi'nin çöküşü
1917 - Rusya'da Bolşevik İhtilali'nin çıkması ve çarlığın sonu
1917 - Şer'iyye mahkemelerinin Adliye Nezaretine bağlanması
1917 - Amerika Birleşik Devletleri'nin savaşa iştiraki ve Almanya'ya savaş ilanı(25 Mart)
1918 - Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin Beyrut'un işgali neticesinde kapanması; Gazi Ahmed Muhtar Paşa'nın ölümü (6 Nisan)
1918 - Brest Litovsk Barış Antlaşması (3 Mart)
1918 - Sultan Reşad'ın vefatı ve Mehmet Vahidettin'in tahta çıkması
1918 - Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi (2 Ekim)
1918 - Sadrazam Talat Paşa'nın istifası, Ahmed İzzet Paşa'nın sadareti (8 Ekim)
1918 - Mondros Mütarekesi'nin imzalanması (30 Ekim)
1918 - Almanya ve Avusturya'nın savaştan çekilmeleri (3 Kasım-4 Kasım)
1918 - Ahmed İzzet Paşa'nın istifası ve Ahmed Tevfik Paşa'nın sadareti (8 Kasım)
1918 - İtilaf Devletleri'nin İstanbul önlerine gelerek şehri teslim almaları (13 Kasım)
1919 - Damat Ferid Paşa'nın sadareti: Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nin iktidara geçmesi
1919 - Yunanlılar'ın İzmir'i işgali ve Batı Anadolu'da ilerlemeleri (15 Mayıs)
1919 - Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul Hükümeti tarafından Anadolu'ya gönderilmesi (19 Mayıs)
1919 - Erzurum Kongresi (23 Temmuz)
1919 - Sivas Kongresi (4 Eylül)
1919 - Damat Ferid'in istifası ve Ali Rıza Paşa'nın sadareti (2 Ekim)
1919 - Amasya Protokolü (22 Ekim)
1919 - Misak-ı Milli : Milli gaye ve hedeflerin, milli sınırların belirlenerek ilanı (29 Kasım)
1920 - Mekteb-i Harbiye'nin Ankara'da "Sunuf-ı Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" olarak açılması
1920 - İtilaf işgal kuvvetlerinin İstanbul'daki resmi binalara girmeleri, Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın dağıtılması ve kapanması
1920 - Damat Ferid Paşa'nın sadareti (5 Nisan)
1920 - Ferid Paşa hükümetinin Mustafa Kemal'i idama mahkum etmesi ve askerlikten tardı (11 Mayıs)
1920 - İstanbul Hükümeti'nin Sevr Antlaşması'nı imzalanması (10 Ağustos)
1920 - Gümrü Antlaşması'nın imzalanması (3 Aralık)
1921 - Londra Konferansı : Anadolu için söz söyleme hakkının Ankara Hükümeti'nde olduğunun tespiti (27 Ocak - 12 Şubat)
1921 - II. İnönü Savaşı (31 Mart)
1921 - Sakarya Meydan Savaşı (3 Eylül)
1921 - Fransa ile barış (20 Eylül) (bkz. Türk-Fransız Cephesi)
1922 - Başkomutanlık Meydan Muharebesi (27 Ağustos)
1922 - İzmir'in kurtuluşu (9 Eylül)
1922 - Mudanya Mütarekesi (11 Ekim)
1922 - Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım)
1922 - Mehmet Vahidettin'in yurtdışına çıkması ve Abdülmecid Efendi'nin halife olarak seçilmesi (16 Kasım)
1923 - Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz)
1923 - Ankara'nın başşehir olarak kabulü (13 Ekim)
1923 - Cumhuriyet'in ilanı (29 Ekim)
1924 - Halifeliğin Kaldırılması ve Osmanlı hanedan mensuplarının yurtdışına çıkartılmaları 3 Mart
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_Tarihi_Kronolojisi"'dan alındı
|
|
|
Osmanlı Padişahlarının Eşleri |
|
Yazar: RasitTunca - 06-29-2018, 11:45 PM - Forum: Tarih Bilgileri
- Yorum Yok
|
 |
Osmanlı Padişahlarının Eşleri
Yaklaşık 600
yıllık bir tarihe sahip Osmanlı imparatorluğunda devlet yönetiminde
perde arkasından padişahlar kadar onların gözdeleri haseki sultanlar ve
valide sultanlar da söz sahibiydi.Sizler için eşlerinin hayat
hikayelerini araştırdık.
_______________________________________
Osmanlı Devleti'nin ilk padişahı olan Osman Gazi'nin
iki eşi vardı. Osman Gazi'den sonra tahta geçen Orhan Gazi'nin annesi
olan Malhun Hâtûn, Anadolu Selçuklu Veziri Ömer Abdülaziz Bey’in
kızıydı. Osman Gazi'nin ikinci eşi olan Râbi’a Bala Hâtûn ise, Osman
Bey'in akıl hocası Şeyh Edebali’nin kızı ve Şehzade Alâaddin’in
annesiydi.
_______________________________________
Padişah 1. Murad'ın annesi
olan Nilüfer Hâtûn, Orhan Gazi'nin ilk eşiydi. Yarhisar Tekfuru Aydos'un
kızı ve Şehzade Kasım’ın annesiydi. Eski adı Holofiro'yken, Osmanlı
Padişahı'yla evlendirilince Nilüfer adını aldı. Orhan Gazi'nin diğer üç
eşinden ikisi de diğer büyük devletlerle diplomatik ilişkilerin
geliştirilmesi için evlendiği imparator kızlarıydı. Asporça Hâtûn,
dönemin Bizans İmparatoru’nun kızı ve Şehzade İbrahim’in Fatma Hâtûn’un
annesi, Theodora Hâtûn, Şehzade Hâlil’in annesi ve imparator kızı,
Eftandise Hâtûn ise Mahmud Âlp’in kızıydı.
_______________________________________
Murad Hüdavendigar'ın ilk eşi,
Gülçiçek Hâtûn, Sultan Yıldırım Bayezid’in ve Yahşi Bey’in annesiydi. 1.
Murad da diplomatik ilişkileri güçlendirmek için evlilik yapma yoluna
gitti. Marya Thamara Hâtûn, Bulgar Kralı’nın kızı, Paşa Melek Hâtûn
Kızıl Murad Bey’in kızı, Fûl-Dâne Hâtûn Candaroğulları'ndan bir beyin
kızı, Fûl-Dâne Hâtûn ise Bulgar Beyi'nin kızıydı.
_______________________________________
Yıldırım Bayezid'in,
birer şehzade annesi olan ilk işi eşinin adları bilinmezken, Kanuni
Sultan Süleyman'a kadar son nikah kıyan padişah olduğu biliniyor. Bunun
sebebi ise, 1402'de yapılan Ankara Savaşı'nı kaybetmesi ve eşinin
düşmanlar tarafından kaçırılması. Bayezid'in eşlerinden Angelina Hâtûn,
Şehzâde Musa’nın annesiydi. Angelina, aynı zamanda, ikinci kocası Fernán
González de Contreras ile María García de Segovia’nın oğlu Diego
González de Contreras olan Bizans Prensesi'ydi. Toprak almak
karşılığında evlendiği Devlet Şah Hâtûn ise, Germiyanoğlu Süleyman
Şah’ın kızı; Mustafa Çelebi'nin de annesiydi. Bayezid'in beşinci eşi
Devlet Hâtûn, Mevlânâ Celâleddin-î Rûm-î’in oğlu Sultan Veled’in kızı
Mutahhara Hâtûn'un soyundan gelen Germiyanoğlu II. Yakup Bey’in kızı;
bir sonraki padişah Çelebi Mehmedin de annesiydi. Diğer dört eşi de
beyliklerin ve diğer devletlerin önde gelen ailelerinin kızlarıydı.
Hafsa Hâtûn, Aydınoğulları Beyliği’nden İsa Bey’in kızı; Sultan Hâtûn,
Dulkadiroğulları Beyliği’nin altıncı hükümdarı olan Süleyman Bey’in
kızı; Mileva (Olivera Lazarević Despina) Hâtûn, Sırbistan Kralı Lazar
Hrebelyanoviç’ın kızı; Maria Hâtûn ise İkinci kocası Payo Gómez de
Sotomayor olan Macar Kontu János’un kızıydı.
_______________________________________
Fetret Dönemi'nden sonra Padişah olan Çelebi Mehmed'in
ilk eşi, Şeh-zade Kumru Hâtûn, Amasyalı bir Paşa'nın torunuydu. Padişah
2. Murad'ın annesi Emine Hâtûn da, Dulkadiroğulları Beyliği’nin beşinci
hükümdarı olan Nasıreddin Mehmed Bey’in kızıydı.
_______________________________________
İkinci Murad'ın
eşlerinden Âlime Hâtûn, Dulkadiroğulları Beyliği'nden gelirken, Yeni
Hâtûn, Amasyalı Mahmud Bey’in kızıydı. Tacünnisa Hatice Halime Hâtûn
ise, Candaroğlu İsfendiyar Bey’in kızıydı. Fatih Sultan Mehmed'in annesi
olan Hüma Hâtûn'un devşirme olduğu öne sürülmüştür. Sebep olarak da o
dönemlerde din değiştiren kişilere çoğunlukla Abdullah isminin verilmesi
ve Hüma Hâtûn'un babasının adının Abdullah olması gösterilir. Batı
kaynaklarında Fatih Sultan Mehmed'in annesinin Fransız asıllı bir Yahudi
olan Ester Stella olduğu kayıtlıdır. Fatih çocukken ölmüştür ve Fatih'i
Mara Despina yetiştirmiştir. Çocuksuz ve Ortodoks olarak ölen ve Fatih
Sultan Mehmet’in üvey annesi olan Mara Hatun, Sırbistan Despotu Corac
Bronkoviç’in kızıydı.
_______________________________________
Fatih Sultan Mehmed'in
haremde etkin olduğu bilinen eşi Gül-Bahar Hâtûn, Gevher Sultan’ın
annesidir. Gülşah Hâtûn ise Karamanoğullarından İbrahim Bey’in kızıdır.
Fatih'in 3. eşi ve II. Bayezid’ın annesi olan Sitti Mû’kerime (Mükrime)
Hâtûn, Dulkadiroğulları Beyliği’nin altıncı hükümdarı olan Süleyman
Bey’in kızıdır. Diğer eşleri ise Çiçek Hâtûn (Türkmen Beyi kızı), Helene
Hâtûn (Mora Despotu Demetrus’un kızı), evlilikleri kısa süren Anna
Hâtûn (Trabzon İmparatoru’nun kızı) ve Bizans prenseslerinden Alexias
Hâtûn'dur.
_______________________________________
Hükümdarlığı döneminde Osmanlı devletinin sakin bir dönem geçirdiği 2. Bayezid'in
8 eşi olmuştu. Nigar Hâtûn'un 3 çocuğu olmuş, bunlardan Şehzade Korkut,
büyük bir başarıyla sürdürdüğü taht savaşının en sonunda Yavuz Selim'e
yenik düşmüştür. Şirin Hâtûn, Gülruh Hâtûn, Bülbül Hâtûn, Hüsnüşah Hâtûn
ve Ferahşad Hâtûn'dan sonra gelen Gülbahar Hâtûn, devletin 9. hükümdarı
olan Yavuz Sultan Selim'in annesidir. 2. Bayezid'in son eşi olan Ayşe
Hâtûn ise, Dulkadiroğulları Beyliği’nin onbirinci hükümdarı olan
Alâüddevle Bozkurt Bey’in kızıdır.
_______________________________________
Ömrü savaşlarda geçen Yavuz Sultan Selim'in
ise yalnızca iki eşi oldu. Ayşe Hâtûn, Mengli Giray’ın kızıydı ve iki
kız çocuk dünyaya getirdi. Ayşe Hafsa (Hâfize) Valide Sultan ise, Kanuni
Sultan Süleyman, Hatice, Fatma ve Hafsa Sultanların annesidir.
_______________________________________
Kanunü Sultan Süleyman'ın
ilk eşi Mahidevran Sultan da, devşirme olduğu iddia edilen Abdullah
Bey'in kızı, genç yaşta ölen Şehzade Mustafa’nın annesiydi.
_______________________________________
Kanuni Sultan Süleyman'ın nikah kıydığı ve uzun yıllar boyunca bağlı kaldığı Hürrem Haseki
Sultan ise, Şehzade Mehmed, Bayezid, Cihangir, Mihrimah Sultan ve
Padişah II. Selim'in annesiydi. Valide Sultan olabilmek için hayatı
boyunca savaş veren Hürrem Sultan, Kanuni'nin ölümünden 4 yıl önce
hayatını kaybetti... Kanuni'nin yine cariyelerin arasından seçtiği diğer
iki eşinden de birer oğlu oldu. Gülfem Hâtûn, Şehzade Murad’ın;
Fûl-Dâne Hâtûn ise Şehzade Mahmud’un annesiydi.
_______________________________________
Afife Nûr-Banû Valide Sultan, 2. Selim'in
tek eşiydi. III. Murat’ın annesi ve Venedik Dükü Sebastiano Venier’in
kardeşi olan Kiklad Takım Adaları’na ait Páros adası Lordlarından Nicolò
Venier ile Violanta Baffo’nun Cecilia adındaki kızı, korsanlar
tarafından kaçırılarak hareme hediye edildi.
_______________________________________
Hürrem Sultan'la iyi ilişkiler kuran adını Nurbanı
olarak değiştiren Cecilia, 2. Selim'in ölümünün ardından Valide Sultan
konumuna yükseldi ve Safiye Sultan'la haremde güç uzun yıllar güç
savaşları yaşadı.
_______________________________________
3. Murad'ın ilk eşi
Safiye Valide Sultan, Venedikli meşhur şair senatör Zorzi (Giorgio)
Baffo'nun akrabası, ve İyonya Takım Adaları’na ait Korfu adasının
Venedikli valisinin Sofia Baffo ismindeki kızıydı. Osmanlı Donanması
tarafından kaçırılarak Nurbanu Sultan'a hediye edilen Sofia, güzelliği
ve zekasıyla 3. Murad'ı etkileyerek Haseki oldu.
_______________________________________
Sultan 3. Mehmed'in
annesi olan Safiye Sultan, hem eşinin hem de oğlunun ölümünün ardından
uzun yıllar Harem'in en güçlü kadınıydı. 3. Murad'ın diğer eşleri ise
Medine'de bir vakfı olan Şems-i Ruhsar Haseki, Şah-i Huban Haseki ve
Naz-perver Haseki'ydi.
_______________________________________
3. Mehmed'in ilk eşi
Handan Valide Sultan, Safiye Sultan'la birlikte uzun yıllar haremde
etkili oldu. Oğlu 1. Ahmed padişah olduktan sonra Safiye Sultan'ı eski
saraya gönderince, Kösem Sultan'a kadar sarayda gücünü korudu. !.
Ahmed'den sonra padişah olan I. Mustafa’nın da annesiydi. 3. Mehmed 'in
diğer eşlerinden Fûl-Dâne Vâlide Sultan, Abaza asıllıydı ve I.
Mustafa’ya manevî annelik yapmıştı. Fûl-Dâne Haseki ve Naz-perver Haseki
de 3. Mehmed'e birer şehzade verdi.
_______________________________________
Mâh-Firûze Hatice Valide Sultan, 1. Ahmed'in ilk eşi ve Genç Osman’ın annesiydi. 1. Ahmed'in diğer eşi Fatma Haseki de, saraydaki cariyelerdendi.
_______________________________________
Meh-Peyker Kösem
Vâlide Sultan , IV. Murat ve I. İbrahim’in annesiydi. Süt ninesiyle
saraya geldiğinde 1. Ahmed'in gördüğü ve aşık olduğu Kösem Sultan'ın,
eşi öldükten sonra Valide Sultan olabilmek için, Yeniçerilerle
anlaşarak Genç Osman'ın ölümüne sebep olduğu ileri sürülmüştür. Genç
Osman'ın ölümünden sonra yıllarca devleti yöneten tek kadın olan Kösem
Sultan, halk tarafından yardımsever bir haseki ve valide sultan olarak
tanınmıştı.
_______________________________________
1. Mustafa'nın bilinen bir eşi yoktur ve hiç çocuğu olmamıştır.
_______________________________________
Akile (Rukiyye) Hanım , Şeyhülislam Esad Efendi’nin kızı ve hür olduğu halde nikah ile evlenilen nadir kadınlardandır. 2. Osman'ın , Akile Hanım'dan sonraki eşi de, Pertev Paşa'nın torunu Ayşe Hanım'dır.
_______________________________________
Devlete getirdiği yasaklarla tanınan 4. Murad'ın tek eşi, Ayşe Haseki Sultan'dı.
1. İbrahim'in yedi eşi olduğu biliniyor.
_______________________________________
1. İbrahim,
Kösem Sultan'ın kendisine hediye ettiği Turhan Hadice Valide Sultan'a
aşık olmuştur. Turhan Sultan, Rus asıllı bir cariyedir ve uzun yıllar
naibe-i saltanatlık yapmıştır. IV. Mehmet'in annesidir. Hatice Mu’azzez
Haseki Sultan, 2.Haseki’dir ve II. Ahmet'in annesidir. Hüma Şah Haseki
Sultan (Telli Haseki), 1. İbrahim’in en çok sevdiği Haseki’sidir ve
Nikah ile 'Kadın’lığa alınmıştır. Haseki Saliha Dil-Âşûb Vâlide Sultan
II. Süleyman’in annesidir, saraydaki diğer cariyelerin arasından
seçilmiştir. 1. İbrahim'in diğer eşleri ise Ayşe Sultan, Mah-i Enver
Sultan ve Şivekar Sultan'dır.
_______________________________________
Giritli bir ailenin kızı olan Mâh-Pâre Ümmetullah Râbi’a Gül-Nûş Sultan, 4. Mehmed'in
ilk eşidir II. Mustafa ve III. Ahmet’in annesi olan Gül-Nûş Sultan,
oğlu tahta geçtiğinde Valide Sultan olmuştur. 4. Mehmed'in diğer eşleri
Afife Kadın, Gülnar Kadın, Kaniye Haseki ve Siyavuş Haseki'dir.
_______________________________________
2. Süleyman'ın
ilk eşi, Baş Kadın olan Hatice Haseki'ydi. Aynı zamanda cariyeler
Behzat Haseki, İvaz Haseki, Sülün Haseki, Şeh-süvar Haseki ve Zeyneb
Haseki de2. Süleyman'ın eşleri arasındadır.
_______________________________________
2. Ahmed'in tek eşi, 'Haseki Sultan' diye alınan Rabi'â Sultan'dı.
_______________________________________
2. Mustafa'nın
9 eşi olduğu, bunlardan Ali-cenab'ın Baş Haseki olduğu biliniyor.
Şâh-Süvar (Şehsuvar) Vâlide Sultan ise 4. Haseki'ydi ve oğlu III. Osman
tahta geçtiğinde Valide Sultan olmuştu. Saliha Sebkâti Vâlide Sultan
da saraydaki cariyelerdendi ve I. Mahmut’un annesiydi. 2. Mustafa'nın
diğer eşleri Hüma Şah Haseki, Afife Haseki, Hatice Haseki, Hafsa Sultan
(Üçüncü Haseki olduğu söyleniyorsa da Kadın Efendi olması kuvvetle
muhtemeldir), Hanife Hâtûn ve Fatma Şahin Hâtûn'dur.
_______________________________________
3. Ahmed,
19 kadınla, en fazla eşi olan padişahlardandır. Nevşehirli Damat
İbrahim Paşa’nın eşi Hatice Sultan’ın annesi Emetullah Baş Kadın, Baş
Hasekisidir. PAdişah annesi olan eşleri, 3. Mustafa'nın annesi olan
Emîne Mihr-î-Şah ve 1. Abdülhamid'in annesi olan Râbi’a Şermi Kadın
Efendi'dir. Diğer eşleri ise; Rukıyye İkinci Kadın, Hatice İkinci
Kadın, Zeyneb Kadın, Emine Musall Kadın, Hanife Kadın, Gülşen Kadın,
Ümmü Gülsüm Kadın, Hürrem Kadın, Meyli Kadın, Fatma Hüma Şah Kadın,
Nijad Kadın, Nazife Kadın, İkbal Şayeste Sultan, Ayşe Hanım ve İkbal
Hatem Hâtûn'dur.
_______________________________________
1. Mahmud'un
bilinen eşleri ise Hace Ali-cenab, Hace Ayşe Kadın, Hace Verd-i Naz,
Hatice Rami Haseki, Hatem Kadın, Raziye Kadın, Baş İkbal Meyyase Hanım,
Fehmi Hanım, Habbabe Hanım ve Sırrı Hanım'dır.
3. Osman'ın
üç eşi olmuş fakat çocuklarından hiçbiri padişah olmamıştır. Leyla Baş
Kadın, Zevki Kadın ve Ferhunde Emine, 3. Osman'ın eşleridir.
_______________________________________
3. Mustafa'nın
eşlerinde Avn'ül-Hayat, Baş Kadın Efendi'ydi. Yine bir Başkadın Efendi
olan Mihr-î-Şah Valide Sultan da, III. Selim’in annesiydi ve Valide
Sultan olarak haremde güç kazanmıştı. 3. Mustafa'nın diğer eşleri de
Rif’at Kadın Efendi, Hatice Sultan'ın annesi olan Ayşe Adil-Şah Kadın
Efendi, Fehmi Kadın Efendi ve Binnaz Kadın Efendi'ydi.
_______________________________________
1. Abdülhamid
de, en fazla eşi olan padişahlar arasındadır. 15. eşinin arasından
Ayşe Seniyeperver (Sinâ-Pervar) Valide Sultan,4. Mustafa'nın manevî
annesiydi. 4. Mustafa'nın gerçek annesi ise İkbâl Nükhet-Sedâ
Hânımefendi'ydi. Nakş-î-Dil Haseki Valide Sultan da haremde gücüyle
adından uzun yıllar söz ettirmişti. Yaptığı reformlarla padişahlığı
güçelndiren II. Mahmud'un annesiydi. 1. Abdülhamid'in diğer eşleri ise
Hatice Ruh-şah, Hüma Şah, Ayşe, Binnaz, Dilperiz, Mehtabe, Misl-i Na-yab
Kadın Efendi, Mû’teber Kadın Efendi, Nevres, Fatma Şeb-safa, Mihriban
ve Ayşe Hanımefendi'ydi.
_______________________________________
3. Selim'in
bilinen 14 eşi ise Nef-i Zar, Hüsn-i Mah, Zib-i Fer, Afitab, Re’fet,
Nur-i Şems, Gonca-nigar, Dem-hoş, Tab-ı Safa, Ayn-ı Safa, Mahbube,
Meryem Hanımefendi, Mihriban Hanımefendi ve Fatma Fer-i cihan Hanım
Efendi'ydi.
Dönemindeki padişahların birçok eşi varken, Sultan 4. Mustafa'nın sadece 4 eşi oldu: Şevr-i Nur, Dil-pezir, Seyyare ve Peyk-i Dil...
_______________________________________
2. Mahmud'un
17 eşinden en güçlüsü ve yaptıklarıyla adından en çok söz ettireni, I.
Abdülmecit’in annesi olan Bezm-î-Âlem Vâlide Sultan'dı. Pertevniyal
(Pertav-Nihâl) Vâlide Sultan ise Sultan Abdülaziz’in annesi ve Beşinci
Kadın Efendi'ydi. 2. Mahmud'un diğer eşleri Haciye Pertev-Piyale
Nev-fidan, Ali-cenab, Fatma, Aşub-i Can, Haciye Hoş-yar, Nurtab, Misl-i
Na-yab, Perviz-felek, Vuslat, Zer-nigar, Ebr-i Reftar, Hüsn-i Melek
Hanımefendi, Zeyn-i Felek Hanımefendi, Tiryal Hanımefendi, Lebriz-Felek
Hanımefendi'ydi.
_______________________________________
1. Abdülmecid'in,
padişah annesi olan birçok eşi vardır. 5. Murad'ın annesi Şevk-Efzâ
Vâlide Sultan, II. Abdülhamit’in annesi Tîr-î-Müjgan Kadın Efendi, V.
Mehmet’in annesi olan Gülcemal Kadın Efendi, II. Abdülhamit’in manevî
annesi olarak Valide Sultan olan Râhime Piristû Vâlide Sultan ve VI.
Mehmet'in annesi olan Gülistü (Gülistan Münire) Kadın Efendi'dir. 1.
Abdülmecid'in diğer eşleri ise Servet-Sedâ Kadın Efendi, Hoş-yar Kadın
Efendi, Verd-i Cenan Kadın Efendi, Düzd-i Dil Kadın Efendi, Bezmi
(Bezmara) Kadın Efendi, Mahitab Kadın Efendi, Nalan-ı Dil Hanımefendi,
Ceylan-yar Hanımefendi, Ayşe Ser-firaz Hanımefendi, Nergis (Nergizu)
Hanımefendi, Navek-misal Hanımefendi, Nesrin Hanımefendi, Şayeste
Hanımefendi, Nükhet-Sedâ Hanımefendi, Yıldız Hanımefendi, Saf-derun
Hanımefendi ve Hüsn-i Cenan Hanımefendi'ydi.
_______________________________________
Sultan Abdülaziz'in
de cariyelerinin arasından seçtiği beş eşi olmuştur: Dürr-i Nev Kadın
Efendi, Hayran-î-Dil Kadın Efendi, Eda-Dil Kadın Efendi, Neş’erek,
(Nesrin) Kadın Efendi, Gevheri Kadın Efendi...
_______________________________________
5. Murad'ın
da cariyelikten padişah eşi olmaya yükselen 10 karısı vardı: Elru
Mevhibe Kadın Efendi, Reftar-ı Dil Kadın Efendi, Şayan Kadın Efendi,
Meyl-i Servet, Kadın Efendi, Resan Hanımefendi, Cevher-riz Hanımefendi,
Nev-Dürr, Hanımefendi, Remiş-Naz Hanımefendi, Filiz-ten Hanımefendi ve
Visal-i.
En uzun süre tahtta kalan padişahlardan biri olan 2. Abdülhamid,
halka uyguladığı baskı ve yasaklarla tanındı. Bu süre boyunca 16
karısı olan 2. Abdülhamid'in eşleri şöyle sıralanıyordu: Nazik-eda
Kadın Efendi, Bedr-i Felek Kadın Efendi, Safi-naz Nur-efzu, Kadın
Efendi, Bidar Kadın Efendi, Dilpesend Kadın Efendi, Mezide Mestan Kadın
Efendi, Emsal-i Nur Kadın Efendi, Ayşe Dest-i Zer Müşfika (Kayıhan)
Kadın Efendi, Saz-kar Hanımefendi, Peyveste Hanımefendi, Fatma Pesend
Hanımefendi, Behice (Maan) Hanımefendi, Saliha Naciye Hanımefendi,
Dürdane Hanım, Calibos Hanım ve Nazlıyar Hanım.
_______________________________________
5. Mehmed Reşad,
Osmanlı Devleti'nin son padişahlarındandı. Eşleri Kam-res Kadın
Efendi, Baş Kadın Efendi, Dürr-i And Kadın Efendi, Mihr-engiz Kadın
Efendi, Naz-perver Kadın Efendi, Dil-firib Kadın Efendi, haremde
yükselmiş, fakat devletin yıkılmasından sonra zor şartlar altında
hayatlarını sürdürdüler.
_______________________________________
Son Padişah 6. Mehmed Vahdeddin'in
ise, 5 karısı vardı. Hiçbir zaman Valide Sultan olamayack olan eşleri
Emine Nazik-Edâ Kadın Efendi, Şadiye Meveddet Kadın Efendi, İnşirah
Kadın Efendi, Nevvare Kadın Efendi ve son padişah eşi olan Nimet Nevzad
Hanımefendi'ydi.
|
|
|
| Vaka-i Hayriye |
|
Yazar: RasitTunca - 06-29-2018, 11:40 PM - Forum: Tarih Bilgileri
- Yorum Yok
|
 |
Vaka-i Hayriye (Hayırlı Olay), 16 Haziran 1826 tarihinde, İstanbul'da Osmanlı padişahı II. Mahmut tarafından Yeniçeri Ocağı'nın topa tutularak yok edilmesi ve sağ kalanların ise idam edilmesi ile sonuçlanan olaylara verilen isimdir.
Yeniçeri ocaklarını kaldırma girişimleri
Rusçuk Ayanı Alemdar Mustafa Paşa ve yandaşları Kabakçı Mustafa İsyanı sırasında tahttan indirilen Sultan III. Selim'i tekrar tahta geçirmek için bazı görüşmeler yapmaya başladılar. Nihayet 16.000 kişilik bir ordu ile İstanbul'a yürüyen Alemdar Mustafa Paşa, Hacı Ali Ağa'yı İstanbul'a göndererek Kabakçı Mustafa'yı öldürttü (19 Temmuz 1808). Ordusuyla birlikte İstanbul'a gelen Alemdar Mustafa Paşa birçok isyancıyı da öldürdükten sonra Babıali'ye geldi. Arif Efendiyi (Arapzade) şeyhülislam yaptıktan sonra saraya gitti. Sultan IV. Mustafa, Alemdar Mustafa Paşa'nın Sultan III. Selim'i padişah yapmak için geldiğini söyleyen şeyhülislamı kovdu ve kardeşi Şehzade Mahmut ve amcası Sultan III. Selim'in öldürülmesini emretti. Sultan III. Selim hemen öldürüldü. Şehzade Mahmut ise cariyelerin ve hizmetkarlarının yardımıyla sarayın çatısına kaçırıldı. Alemdar Mustafa Paşa, Sultan IV. Mustafa'yı tahtan indirerek yerine Sultan II. Mahmut'u getirdi. Sultan II. Mahmut, kendisinin tahta çıkarılmasını sağlayan Alemdar Mustafa Paşa'yı sadrazam yaptı.
Yeni Padişah, Alemdar Mustafa Paşa'ya geniş yetkiler tanıdı. Sadrazam, ilk iş olarak da Kabakçı ayaklanmasıyla ilgili görülenleri cezalandırdı. Rusçuk ileri gelenlerine önemli görevler verdi. Rumeli ve Anadolu'daki ayanı İstanbul'da toplayarak onlarla Sened-i İttifak'ı yaptı (29 Eylül 1808). Bu belge ile ayanlar, hükumet emirlerini dinleyeceklerine söz veriyorlardı. Nizam-ı Cedid ordusunu Sekban-ı Cedid adıyla yeniden kurdu. Konya'dan çağrılan vezir Kadı Abdurrahman Paşa'yı yeni ordunun başına getirdi. Esame adı verilen yeniçeri ulufe cüzdanlarını, bedellerini ödeyerek satın alıp, imha ettirdi. Alınıp satılabilen bu cüzdanlar sayesinde, askerlikle münasebeti olmayanlar, asker maaşı alabiliyorlardı. Binlerce esame imha ettirdiyse de bu konuda tam bir başarı gösteremedi. Gelişmeleri öfkeyle izleyen IV. Mustafa ve Kapıkulu ocakları mensubu ağalar 14 Kasım 1808 gecesi, Alemdar Mustafa Paşa'nın konağını bastılar. Gelecek yardımı bekleyerek yeniçerilerle kıyasıya çarpışan sadrazam, kubbeyi delmekte olan yeniçerileri görünce patlattığı barut fıçısıyle intihar etti. Bunun üzerine, Rusçuk yaranından Defterdar Tahsin Efendi ile Umur-ı Cihadiye nazırı Behiç Efendi İstanbul'dan kaçtılar; Sadaret kethüdası Mustafa Refik Efendi asiler tarafından parçalandı. Ayaklananlar II. Mahmut'u tahttan indirmek için saraya saldırdılar. Kadı Abdurrahman Paşa Sekban-ı Cedid askeriyle Topkapı Sarayı'nı savundu. Bozguna uğrayan ayaklananların üzerine giden Abdurrahman Paşa, 3000'den fazla yeniçeri ve diğer ayaklananları kılıçtan geçirtti. Bu sırada donanma toplarıyla İstanbul'u ateşe tuttu. Yıkılan binalar ve ölen insanlar karşısında neye uğradığını anlayamayan İstanbul halkı, saldırıyı durdurtan ulema sayesinde can güvenliğine kavuştular. İki taraf da birbirine karşı üstünlük gösteremedi. Bu yüzden Sultan II. Mahmut iktidarını 18 yıl boyunca ince bir denge üzerine kurmak zorunda kaldı. Rusçuk yaranından Ramiz Paşa'yı gizlice Rumeli'ne kaçırtan Sultan II. Mahmut, 18 Kasım 1808 tarihinde Sekban-ı Cedid'i dağıttığını ilan etti. Kadı Abdurrahman Paşa Anadolu'ya kaçtı ama hakkında çıkan ferman gereği idam edildi. Bu olay yeniçeri ocağının kaldırılmasını uzun bir süre geciktirdi.
Hayırlı Olay
Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, nihayet sadrazam Benderli Mehmet Selim Sırrı Paşa zamanında gerçekleştirildi. 17 yıldır bu ocağı kaldırmayı tasarlayan II. Mahmut, 25 Mayıs 1825'te bu fikrini uygulamaya koydu. Eşkinci ocağı adı verilen yeni bir askeri sınıf kurulduğunu resmen açıkladı. Avrupa tarzında üniforma giydirilen yeni ordu, 11 Haziran 1826'da eğitime başladı. Bundan 3 gün sonra ayaklanan yeniçeriler, kazanlarını Etmeydanı'na çıkararak gösterilere başladılar. Ulemayı yanına alan II. Mahmut, Sancak-ı Şerif'i çıkararak halkı yeniçerilere karşı savaşmaya çağırdı. Yeniçeri Ocağı dışındaki bütün ocaklar, padişaha sadakatlerini bildirdiler. Aksaray'daki Etmeydanı'nda bulunan yeniçeri kışlaları top ateşine tutuldu. 6.000'den fazla yeniçeri öldürüldü. 20.000 civarında isyancı da tutuklandı. 16 Haziran 1826'da tarihe karışan Yeniçeri Ocağı'nın yerine, Asakir-i Mansure-i Muhammediye adlı yeni bir ocak kuruldu. Anlamı ise "Muhammed'in zafer kazanmış orduları"dır.
Ocak ile beraber aynı dönemde Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi de kapatılıp dernek üyeleri sürgüne gönderilmişti.
|
|
|
| II. Meşrutiyet Dönemi |
|
Yazar: RasitTunca - 06-29-2018, 11:38 PM - Forum: Tarih Bilgileri
- Yorum Yok
|
 |
İkinci Meşrutiyet
İkinci Meşrutiyet (Osmanlı Türkçesi ايکنجى مشروطيت), Osmanlı Anayasası'nın, 29 yıl askıda kaldıktan sonra, 23 Temmuz 1908'de yeniden ilân edilmesiyle başlayan ve Mebuslar Meclisi'nin Sultan Vahdettin tarafından 11 Nisan 1920'de tasfiyesi ile sona eren dönemdir. Bu dönemde, parlamenter demokrasi, seçim, siyasi parti, askeri darbe ve diktatörlük olgularıyla tanışılmış, iki büyük savaş (Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı) yaşanmış ve imparatorluğun dağılmasına tanık olunmuştur.
Birinci Meşrutiyet resmen sona ermemiş ve anayasa değişmemiş olduğu için bazı tarihçiler tarafından, bir tek Meşrutiyet döneminin ikinci faslı olarak da değerlendirilir.
Restorasyon
İkinci Meşrutiyet'in ilânından sonra derhal seçimlere gidildi. Seçimlerin başlıca 2 partisi İttihat ve Terakki Fırkası ile liberal görüşlü Ahrar Fırkası'ydı. Seçimleri ittihatçılar kazandı. Seçimlerin ardından oluşan yeni Meclis-î Mebûsân 17 Aralık 1908'de çalışmalarına başladı.
Birinci dönem, 1908
Bunu izleyen dönemde, ülkeyi perde arkasından yöneten İttihat ve Terakki yönetimine karşı bazı çevrelerde gitgide artan bir hoşnutsuzluk görüldü. 6 Nisan 1909 günü muhalif gazeteci Hasan Fehmi Bey'in bir İttihat ve Terakki fedâisi tarafından öldürülmesi, İstanbul'da büyük bir protesto gösterisine yol açtı. Ve sonunda 13 Nisan 1909'da bazı askerî birliklerin ve medrese öğrencilerinin katıldığı bir ayaklanma başladı; bazı subaylar ve bazı milletvekilleri linç edildi ve İttihatçı olarak bilinen gazeteler yağmalandı. Eski takvimle yeni takvim arasındaki 13 günlük farktan dolayı 31 Mart Vakası olarak anılan bu ayaklanma, Selanik'ten gelen Hareket Ordusu tarafından 24 Nisan'da bastırıldı. 27 Nisan'da yeniden toplanan meclis, II. Abdülhamid'i bu ayaklanmadan sorumlu tutarak tahttan indirilmesine ve yaşlı şehzade Mehmed Reşâd Efendi'nin V. Mehmed adıyla yerine geçirilmesine karar verdi.
8 Ağustos 1909'da Kanûn-î Esasî üzerinde yapılan bir dizi radikal değişiklikle padişahın yetkileri "sembolik" bir düzeye indirildi. Artık vekiller heyeti (bakanlar kurulu) meclise karşı sorumluydu. Meclisten güvenoyu alamayan vekillerin ve hükümetin görevi sona eriyordu. Meclis başkanını padişah değil, meclis kendisi seçiyordu. Padişaha meclisi kapatma yetkisi tanınmakla birlikte, bu yetki koşullara bağlamış ve üç ay içinde yeni seçimlerin yapılması zorunlu hale getirilmişti. Bu değişikliklerle ilk defa parlamenter sistem uygulanmaya başlanmıştır. Ayrıca toplantı özgürlüğü gibi temel hak ve özgürlüklerden bazıları anayasaya eklendi.
Ancak gerek Meşrutiyeti sahiplenen halk kitleleri ve gerekse ordu içindeki subaylar tarafından Abdülhamid tahttan indirilmiştir. Bundan sonraki süreçte Osmanlı Devletinde padişahlık sadece sembolik düzeyde kalmıştır.[1]
Hüseyin Hilmi Paşa (Mayıs 1909 - Ocak 1910), İbrahim Hakkı Paşa (Ocak - Eylül 1910) ve Mehmed Said Paşa (Eylül 1910 - Temmuz 1912) kabineleri döneminde İttihat ve Terakki Cemiyeti, resmen görev almamakla birlikte, fiilen ülke siyasetinin yönlendirici gücü oldu.
İkinci dönem, 1912
1912 seçimleri İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin iktidarı altında gerçekleşti. Temmuz ayında Arnavut isyanının başlaması ve Balkanlardaki siyasi durumun kötüleşmesi üzerine ortaya çıkan Halâskâr Zâbitân, 16 Temmuz'da bir muhtıra ile İttihat ve Terakki yanlısı Mehmed Said Paşa hükümetini istifaya zorladı. Ahmet Muhtar Paşa başkanlığında partilerüstü hükümet kuruldu. Milletvekili seçimleri geçersiz sayılarak seçim yenilendi. Bir süre sonra Ahmet Muhtar Paşa'nın istifasıyla, açıkça İttihat-karşıtı olan Kâmil Paşa hükümeti kuruldu.
8 Ekim 1912'de başlayan Balkan Savaşı kısa sürede bir felakete dönüştü. Birbiri ardından Arnavutluk, Makedonya, Selanik ve Batı Trakya kaybedildi.
Bâb-ı Âli Baskını, 1913
23 Ocak 1913'te Enver Bey önderliğinde bir grup İttihat ve Terakki fedaisi, Bâb-ı Âli'de bulunan Bakanlar Kurulu'nu toplantı halindeyken bastı. Tarihte Bâb-ı Âli Baskını adıyla anılan bu askeri darbede Harbiye Nazırı Nazım Paşa çıkan arbedede öldürüldü, başbakan Kâmil Paşa silah tehdidi altında istifa ettirildi. Erkân-ı Harbiye Reisi (genelkurmay başkanı) Mahmut Şevket Paşa sadrazam ilân edildi.
Bâb-ı Âli Baskınının kamuoyuna sunulan gerekçesi, Bulgar kuşatması altında bulunan Edirne'nin kurtarılması idi. Buna rağmen 30 Mayıs'ta imzalanan Londra Antlaşması ile Edirne Bulgaristan'a bırakıldı. Ancak Balkan devletleri kendi içinde anlaşamadılar ve bunu fırsat bilen yönetim Edirne'yi geri aldı ve yeni sınır Meriç nehri olarak belirlendi.
11 Haziran'da Sadrazam Mahmut Şevket Paşa makam arabasının içinde uğradığı bir suikast sonunda hayatını kaybetti. Bu olay üzerine alınan baskı tedbirleriyle ülke yönetimi oldukça baskıcı bir sürece girdi. Mahmut Şevket Paşa cinayetiyle ilgili 15 kişi idam edildi, çok sayıda yazar ve aydın Sinop Kalesine sürgün edildi. Sait Halim Paşa'nın sadrazamlığı altında, ülke Mehmed Talat Paşa, Enver Paşa ve Cemal Paşa'lardan oluşan üçlü tarafından yönetildi. Osmanlı Devleti Almanya'nın yanında I. Dünya Savaşı'na katıldı. İttihat ve Terakki yönetimi bu dönemde birçok cephede kaybedilen toprakların geri alınması için çalışmış ancak yaptıkları ile daha çok toprak kaybına sebebiyet vermişlerdir.
Üçüncü Dönem, 1914–1918
I. Dünya Savaşı'ndaki yenilgiden sonra, İkinci Meşrutiyet'in altı yıl sürmüş olan üçüncü Meclis-i Mebusan'ı 21 Aralık 1918'de feshedildi.
Dördüncü Dönem, Ocak 1920
Ancak ülkenin içinde bulunduğu işgal koşullarından ötürü Anayasa'nın emrettiği yeni seçim yaklaşık bir yıl süreyle yapılamadı. Arap vilayetlerinin katılmadığı bir seçim, toprak kaybının resmen kabulü anlamına gelecekti. Ayrıca yeni meclise İttihat ve Terakki yanlıların girmesinden korkuldu. Ancak zaten parti kendini feshetmiş ve İngiliz baskısıyla üst yönetim kadrosu ülkeyi terk etmişlerdi.
Sivas Kongresi'nin seçim yapılmasında ısrarı üzerine istifa eden Damat Ferit Paşa kabinesi yerine 2 Ekim 1919'da kurulan Sadrazam Düztaban Ali Rıza Paşa hükümeti aynı gün seçim kararı aldı. Bu seçimler Anadolu'da başlayan bağımsızlık hareketi, İstanbul yönetimi ve işgal devletleri tarafından isteniyordu. İşgal devletleri istediği kararları aldırabilmek, İstanbul yönetimi yaptıklarına meşrûluk kazandırmak, Anadolu haraketi ise millî mücadele için daha fazla güç bulabilmek için seçimleri istiyordu. Aralık ayında yapılan seçimlere İstanbul dışında her yerden sadece Müdafaa-i Hukuk yanlısı mebuslar seçildi. Mustafa Kemal Paşa iki ayrı ilden seçildiği halde, İstanbul'da toplanan meclise güvenlik gerekçesiyle katılmadı.
12 Ocak 1920'de toplanan Meclis, Anadolu hareketinden yana tavır aldı. 16 Şubat'ta Misak-ı Milli beyannamesi'ni oybirliği ile kabul etti. 16 Mart'ta müttefik devletler İstanbul'u geçici askerî işgal altına alarak Meclis başkanı Rauf Bey'i ve bazı mebusları tutukladı. 18 Mart'ta toplanan Meclis kendini süresiz olarak tatil etti. Mebusların birçoğu Ankara'ya geçerek, 23 Nisan'da toplanan Büyük Millet Meclisi'ne katıldılar.
Tasfiye, Nisan 1920
11 Nisan'da padişah Mehmet Vahdettin meclisi resmen feshetti. Bu tarihten Osmanlı Devleti'nin fiilen tarihe karıştığı 1 Kasım 1922'ye kadar Osmanlı hükümeti kâğıt üstünde varolmaya devam etti. Gerek iç gerek dış politikada gerçek bir varlık gösteremedi.
--------------------
I.Mesrutiyet'in kaldirilmasindan sonra II.Abdülhamit içte ve dista meydana gelen olumsuz gelismelerin de etkisiyle, hassas ve planli bir yönetim sergilemeye baslamisti. Mesrutiyet taraftarlari da buna karsilik muhalefetlerinin dozunu artirmislardi. Osmanlilik fikrinin temsilcisi olan Sadrazam Midhat Pasa 1881'de ölüm cezasina çarptirilmis, sonra affedilerek, Arabistan'a sürgüne gönderilmis ve 1883'te öldürülmüstü.
Ali Suavi, Ziya Pasa ve Namik Kemal gibi kisiler de sultan aleyhine faaliyetlerini sürdürüyorlardi.Balkanlardaki çalkantilarin yani sira Osmanli Devleti iktisadî açidan da çok zor durumda idi. Devlet iç ve dis borçlarini kapatabilmek için batililarin elindeki Osmanli Bankasi ile malî bir anlasma imzalamak zorunda kalmisti (1879 ve 1881). Buna göre banka mali yardimlari karsiliginda, devletin bazi gelirlerini devraliyordu. Ingiliz ve Fransizlarin kontrolünde bu maksatla kurulan Düyun-i Umumîye Idaresi Osmanli ülkesini âdeta bir sömürge hâline getirecektir. Genç Türkler veya Jön Türkler adi verilen ve yurt disinda ve içinde faaliyet gösteren vatan hainleri ve koyu bir Mesrutiyet taraftarlari, Istanbul'da Ittihad-i Osmani dernegini kurmuslar ve bu dernek 1894/95'te Ittihat ve Terakki Cemiyeti adini almisti. Selanik'te Enver ve Niyazi Pasalar gibi subaylarin da katilmasiyla güçlenen Ittihatçilar, Osmanli devletini ancak Kanun-i Esasî'nin yeniden kabulünün kurtarabilecegini düsünüyorlardi. Kolagasi Niyazi Bey ve ona katilan Enver Bey'in Resne'de isyan ederek daga çikmalari üzerine II.Abdülhamit anayasayi yürürlüge koyarak II.Mesrutiyet'i ilân etti ((23 Temmuz 1908).
17 Aralik 1908'de meclis yeniden açildi. Yapilan seçimlerde Ittihat ve Terakki Firkasi basari saglamisti. Ancak bu gelismeler esnasinda Bulgaristan bagimsizligini elde etmis ve Girit meclisi Yunanistan'a ilhak karari almisti.
Isgal altindaki Bosna Hersek ise Avusturya tarafindan fiilen ilhak edilmisti (5 Ekim 1908) Millî bir politika izlemeyi amaçlayan Ittihatçilar, olumsuz gelismelerin de etkisiyle gittikçe otoriter bir idare olusturmaya baslamislardi. Bazi Avrupa devletlerinin de kiskirtmasiyla isyan ettiler. II.Abdülhamit olaylari önleme imkani oldugu halde kardes kaninin dökülmesini arzu etmediginden isyancilara karsi çikmadi. Bunun üzerine Mahmut Sevket Pasa komutasindaki ordu Selanik'ten yola çikti. Ve büyük bir isyan baslatti.Isyani çok kolay bastirabilecek olan II.Abdülhamit,kardes kaninin dökülmesini istemediginden isyancilara karsi çikmadi ve isyancilar tarafindan tahttan indirildi. (27 Nisan 1909) ve kardesi V. Mehmet Resat yerine getirildi.Burada büyük sahsiyet ve büyük devlet adami 2.Abdülhamidi Rahmetle aniyoruz.Ülkeyi çok kötü sartlarda büyük basariyla idare eden büyük devlet adami 2.Abdülhamid bir gün mutlaka Dünya savasinin çikip Avrupa ülkelerinin birbirlerine girecegini biliyordu ve bütün siyasetlerini buna göre planlamisti.Ama kendini bilmez bazi Ittihatciler koskoca Osmanli devletini birkaç hayalleri ugruna Dünya savasina katarak Osmanli Imparatorlugunun yokolmasina vesile oldular.
V.Mehmed (1909-1918) devlet idaresinde inisiyatifi Ittihatçi hükûmete birakmisti. Yeni iktidar zamaninda da felâketler birbirini takip etti. Osmanli Devleti hizla dagilma devrine girmekteydi.
|
|
|
| Berlin Kongresi Ve Balkanlardaki Gelismeler |
|
Yazar: RasitTunca - 06-29-2018, 10:38 PM - Forum: Tarih Bilgileri
- Yorum Yok
|
 |
Berlin Kongresi Ve Balkanlardaki Gelismeler
Berlin Antlaşması (1878)
Berlin Antlaşması, Osmanlı İmparatorluğu, Rus İmparatorluğu, Büyük Britanya, Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, İtalya Krallığı ve Fransa arasında 13 Temmuz 1878 tarihinde Berlin'de imzalanan barış antlaşmasıdır
Antlaşmanın sebepleri ve şekli
93 Harbi'nin ardından Osmanlı ile Rusya arasında, 3 Mart 1878 tarihinde Ayastefanos Antlaşması imzalanmıştı. Bu antlaşmanın şartları Osmanlı açısından son derece ağır olmaktaydı ve Rusya'yı da Balkanlar'da tek güç haline getiriyordu. Nitekim bu durum Avrupa'nın diğer büyük devletlerini rahatsız etmekteydi.
Aynı dönemde Sultan II. Abdülhamid, İngiltere'yi Rusya'ya karşı kışkırtmaktaydı. Osmanlı İmparatorluğu savaşta yenilmiş ve anlaşmak zorunda kalmıştı. Ancak yapılan antlaşma devletin çöküşünü getirebilecek ağırlıktaydı. II. Abdülhamid de çareyi Avrupa devletlerini Rusya'ya karşı kullanarak durumu hafifletmekte aramaktaydı. Kışkırtmanın sonucu olarak, İngiltere Rusya'nın Orta Doğu'daki İngiliz menfaatlerini tehdit edeceğine, sıcak denizlere inip kendisiyle rekabete başlayacağına inanmıştı. Diğer Avrupa devletleri ile Rusya üzerinde kurduğu yoğun baskı sonucunda yeni bir savaşı göze alamayan Rusya, antlaşmanın yeniden gözden geçirilmesine razı oldu.
13 Haziran 1878'de Almanya İmparatorluk Şansölyesi Prens Bismark'ın başkanlığında Berlin'de, Osmanlı, Rusya, İngiltere, Almanya, Fransa, Avusturya-Macaristan ve İtalya'nın katılımıyla bir kongre toplandı. Osmanlı İmparatorluğu'nu temsilen Nafıa Nazırı Karatodori Paşa, Müşir Mehmet Ali Paşa ve Berlin büyükelçisi Sadullah Bey gönderilmiştir. Diğer devletleri de başbakanları ve dış işleri bakanları temsil etmekteydi.
Antlaşma sonuçları
Antlaşmanın başlıca sonuçları şöyle gruplandırılabilir:
Toprak kayıpları
Osmanlı İmparatorluğu kendisine tabi olan Sırbistan, Bulgaristan, Romanya ve Karadağ'ın kendi başlarına birer prenslik olmalarını kabul etmiştir. Doğu Rumeli vilayeti kurulmuş ve Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı ancak çeşitli imtiyazlara sahip olmuşlardır. Toprak paylaşımı ise aşağıdaki gibidir;
Bosna-Hersek imtiyazlı vilayet haline geldi.
Doğu Rumeli imtiyazlı vilayet haline geldi.
Bulgaristan Prensliği kuruldu.
Kıbrıs Sancağı İngiltere'ye kiralandı.
Niş Sancağı Sırbistan'a bırakıldı.
Teselya Sancağı Yunanistan'a (1881) bırakıldı.
Kars, Batum, Artvin ve Ardahan sancakları Rusya'ya bırakıldı.
Dobruca Sancağı Romanya'ya bırakıldı.
Bunların dışında birkaç kaza Karadağ'a bırakıldı.
Van'ın doğusundaki Kotur yöresi İran'a verildi.
Ayrıca kongre döneminde Fransa'nın yaptığı kulis çalışmaları sonucunda, antlaşma maddelerinde olmadığı halde 3 yıl sonra Tunus Prensliği Fransızlarca işgal edilmiş ve gerekçe olarak Berlin Antlaşması gösterilmiştir. Berlin Antlaşması'ndan sonra İngiltere, Fransa ve Rusya Osmanlıları baskı altına alma politikasına devam etti.
Kazançlar
Girit, Doğu Beyazıt ve Eleşkirt Osmanlı Devleti'ne bırakıldı.
1878 yılında Osmanlı İmparatorluğu sınırları
Azınlıklar konusu
Osmanlı İmparatorluğu, Vilayat-ı Sitte denilen Doğu Anadolu'daki illerde Ermeniler lehine ıslahat yapacaktı. Ancak yasalar gereği Ermenilerin nüfusları yetmediği için ayrı bir beylik kuramadılar. Benzer ıslahatlar Manastır Eyaleti'nde de gerçekleştirilecekti. (Bu iki madde hiçbir zaman uygulanmamıştır. II. Abdülhamid, büyük devletlerin çekişmelerinden faydalanarak bu maddelerin uygulanmasını asla tatbik etmemiştir)
Özet
Bu antlaşma incelendiğinde;
Berlin Antlaşması, Karlofça Antlaşması'nın ardında Balkanlar'daki Osmanlı varlığının yok edilmesi yolundaki ikinci büyük adımdır. Ancak Ayastefanos Antlaşması'nın aksine Osmanlı'nın 35 yıl daha Balkanlar'da kalmasını sağlamıştır.
Rusya, Ayastefanos ile elde ettiği birçok haktan mahrum olmuştur. Özellikle Balkanlar konusunda düş kırıklığına uğramıştır.
Antlaşmadan en çok faydalananlar yeni kurulan prenslikler ve İngiltere olmuştur.
Tuna Nehri üzerindeki Adakale'nin ismi Berlin Antlaşması'nda geçmediği için bu ada Osmanlı yönetiminde kaldı.
Antlaşma, Osmanlı Devleti tarafından terk edilen topraklarda kalan Müslüman nüfusunun haklarına halel getirilmesine karşı etkili bir yaptırım öngörmediği için, 93 Harbi ile başlamış bulunan göç dalgası düzenli olarak devam etti.
Antlaşma, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün güvence altına alındığı Paris Antlaşması'ndaki anlayışın terk edildiğini açık bir şekilde gösterdi. Antlaşmada görülen toprak kayıpları Antlaşmadan sonra da devam etti. 1881'de Fransa Tunus'u, 1882'de İngiltere Mısır ve Sudan'ı, 1885'te Bulgaristan Doğu Rumeli'yi; aynı yıl İtalya da Habeş Eyaleti'ni işgal etti.
-----------------
Istanbul önlerine kadar gelmis olan Rusya ile Yesilköy (Ayastefanos) Antlasmasi imzalandi (3 Mart 1878). Bu anlasmayla, sözde Osmanli'ya bagli Dobruca, Dogu Makedonya ve Trakya'yi içine alan Büyük Bulgaristan Prensligi kuruluyor; Romanya, Sirbistan ve Karadag bagimsizliklarina kavusuyordu. Ancak, 2.Abdülhamid hanin büyük siyasi dehasiyla Avrupayi ayaklandirmis, Rusya'nin genislemesinden rahatsizlik duyan Avrupa devletlerinin araya girmesiyle bu anlasma hükümleri yürürlüge giremedi.
Ingiltere donanmasini harekete geçirdi. Osmanli Devleti ile yaptigi bir anlasmayla Kibris'a yerlesti ( 4 Haziran 1878). Araya giren Bismark, ülkesinde bir konferansa ev sahipligi yaparak hem muhtemel bir savasi önlemek hem de Almanya'nin menfaatlerini korumak istiyordu. Nitekim Osmanli Devleti, Ingiltere, Fransa, Avusturya, Almanya, Italya ve Rusya'nin da katildigi Berlin Kongresi 13 Temmuz 1878'de imzalanan bir anlasmayla son buldu. Bu anlasma, artik Rusya'nin yani sira, diger devletlerin de parçalamaya çalistiklari Osmanli'dan, kendi paylarini alma anlasmasiydi. Berlin ve Ayestafanos antlasmalarinda öngörüldügü gibi, Sirbistan, Karadag ve Romanya'nin bagimsizligi onaylandi. Bulgaristan üç bölüme ayrildi. Bulgaristan Prensligi haricinde müstakil bir Dogu Rumeli eyaleti olusturuldu. Girit'in statüsüne benzer bir statüyle Makedonya, Osmanli Devleti'nin elinde kaldi. Yunanistan Tesalya ve Epir'in bir bölümünü aldi. Bosna-Hersek, Avusturya tarafindan isgal edildi. Rusya, Kars, Ardahan ve Batum'a sahip oldu. Berlin Kongresi, büyük devletlerin Osmanli Devleti'ni paylasma ve ortadan kaldirma arzularinin bir neticesi idi. Balkanlarda büyük devletlerin inisiyatifiyle ortaya çikan küçük devletçikler, bölgede o dönemden günümüze kadar ulasan siyasî ve etnik çatismalarin piyonlari olmaktan öteye gidemediler. Nitekim Avusturya'nin ve Rusya'nin Balkanlarda nüfuzlarini artirmalari, Balkan Savaslari ve I.Dünya Savasi'nin çikmasina yol açacaktir.
Berlin Kongresi'nin sonuçlari kisa zamanda ortaya çikmaya baslamisti. Balkanlardan bir pay alamayan Fransa, önceden nüfuz sahasina dahil ettigi Cezayir ile Tunus arasindaki sinir problemini bahane ederek, Tunus'u isgal etti (1881). Fransa ile Ingiltere arasinda çekismeye sahne olan Misir'da, Hidiv Ismail Pasa'ya karsi baslatilan bir askerî ayaklanma ile ortaya çikan durum Istanbul'da görüsülürken, Ingilizler Iskenderiye'yi topa tuttu. Osmanlilarin karsi çikmalarina ragmen Ingilizler Misir'i ele geçirdiler(1882). Bulgaristan Prensligi, Dogu Rumeli'de çikan isyani degerlendirerek (1885), bölgeyi kontrolü altina aldi. Osmanli Devleti Rusya'nin baskisi sonunda, Kircaali ve Rodop disindaki Dogu Rumeli Valiligi'nin Bulgar Prensligi'nin idaresine geçmesini kabul etmek zorunda kaldi (1886). Ikinci Mesrutiyet'in ilâni sirasinda ise Bulgarlar bagimsizliklarini ilân ettiler (1908). Bulgar, Yunan ve Arnavutlarin hak iddia ettigi Makedonya'da çikan olaylar Osmanli kuvvetleri tarafindan bastirildi. Fakat, Rusya ve Avusturya devreye girerek Osmanli hâkimiyetindeki Makedonya'da, ülkelerinden iki gözlemcinin görev yapmasini sagladilar (1893). Megalo Idea adini verdiği Bizans'i diriltme çabasindaki küçük Yunanistan, 1896'da çikan isyani bahane ederek Girit'i ilhaka yeltendi (1896). Osmanlilar Dömeke Meydan Savasi ile Yunanlilari büyük bir bozguna ugrattilar (1897). Fakat Rusya ve Avrupa devletlerinin müdahalesi ile Istanbul'da toplanan bir konferans ile Girit'te valiligine Yunan kralinin oglunun getirildigi özerk bir yönetim kurulmasi, adanin fiilen Yunanistan'a birakilmasi anlamina geliyordu.
93 Harbi'nden sonra sun'i bir Ermeni Meselesi ortaya çikarilmisti. Osmanli Devleti'ne bagliliklari sebebiyle "millet-i sadika" olarak adlandirilan Ermeniler, önceleri Dogu Anadolu'yu ele geçirmek isteyen Rusya ve ardindan Ingiltere tarafindan kullanilmaya basladilar. Hinçak ve Tasnak tedhis örgütlerini kurarak, Istanbul ve tasrada terör yaratan bazi Ermeniler özellikle Ingilizler tarafindan destekleniyorlardi. Dogu'da hiçbir zaman çogunluk olamayan Ermenilere kurdurulacak bir devlet ile Rusya Akdeniz ve Orta Dogu'ya sizabilecekti. Ingiliz himayesindeki bir Ermeni devleti ise aksine bunu önleyebilirdi. Her iki tarafinda kullandigi Ermeniler 1889'dan itibaren tedhise basladilar. Van, Erzurum ve Bitlis'te çikan olaylar bastirildi. Ardindan baskentte Osmanli Bankasi'na kanli bir baskin yaparak bankayi isgal ettiler. II.Abdülhamit'e yönelik bir suikast tesebbüsünde bulundular. I.Dünya Savasi ve Istiklal Harbi yillarinda da Ermeniler devlet aleyhine faaliyetlerini devam ettirmislerdir.
|
|
|
| I.Mesrutiyet Dönemi - Birinci Meşrutiyet Dönemi |
|
Yazar: RasitTunca - 06-29-2018, 10:10 PM - Forum: Tarih Bilgileri
- Yorum Yok
|
 |
Birinci Meşrutiyet
Birinci Meşrutiyet, Osmanlı İmparatorluğu'nda 1876 yılında II. Abdülhamid tarafından ilan edilen anayasal yönetimdir.
Arka plan
Osmanlı İmparatorluğu'nun ekonomik sorunları, 17. yüzyıldan itibaren toprak kaybetmesi ve sürekli bütçe açığı vermesiyle başladı. Avrupa devletleri'yle imzalanan serbest ticaret antlaşmalarıyla ülkeye giren mallardan düşük gümrük vergileri alınıyordu. Bu hem devletin gelirlerini azaltmış hem de yerli sanayinin gerilemesine yol açmıştı. Ekonomik sıkıntıların yanı sıra, özellikle 1789 Fransız Devrimi'nin etkisiyle yayılan özgürlükçü düşünceler ve milliyetçilik akımı, Osmanlı İmparatorluğu’nu da sarstı. Balkanlar'da 19. yüzyılda bağımsızlık talebiyle ayaklanmalar çıktı. Balkanlar'da ve Orta Doğu’da çıkar çatışmaları içindeki Avrupa devletleri ile Çarlık Rusya'sı da zaman zaman bu hareketleri desteklediler. Osmanlı sınırları içindeki Müslüman olmayan halkların durumlarının düzeltilmesi gerekçesiyle Osmanlı İmparatorluğu’nu reformlar yapmaya zorladılar.[kaynak belirtilmeli] 1839’daki Tanzimat Fermanı ile 1856’daki Islahat Fermanı’nın ilanları bu tür koşullarda gerçekleşti.
Gelişimi
Öte yandan 1860'larda bir aydın hareketi olarak Genç Osmanlılar ortaya çıktı. Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi aydınlar, Avrupa ülkeleri'ndeki anayasal monarşilerden etkilenerek Osmanlı İmparatorluğu’nun meşrutiyet ile yönetilmesi gerektiğini savundular. Osmanlı İmparatorluğu, 1850'lerden itibaren dış borç almaya başlamıştı ve 1870'lere gelindiğinde devlet hem ekonomik hem de siyasal bunalıma sürüklenmişti. Bu bunalım sırasında Mithat Paşa ve arkadaşları 30 Mayıs 1876'da Abdülaziz'i tahttan indirerek yerine V. Murat'ı geçirdiler. Ne var ki, V. Murat aydınların ve ilerici devlet adamlarının istediği reformları yapabilecek biri olmasına rağmen ruh sağlığı bozulduğu için tahttan indirildi. Yerine II. Abdülhamid, meşrutiyeti ilan edeceği sözünü vererek tahta oturtuldu.
Meclis-i Mebusan'ın açılışı, 1876.
Meclisin açılış töreni, Dolmabahçe Sarayı, 1876.
Meclisin Çırağan Sarayındaki toplantı salonu, 1877.
Meşrutiyetin ilanı
II. Abdülhamid tahta çıktığında Balkanlar’da ayaklanmalar başlamış, Rus İmparatorluğu, Osmanlı'ya bir ültimatom vermişti. Büyük Avrupa devletleri'nin İstanbul’da toplanılan bir konferansta Balkan sorununu tartıştıkları ve Osmanlı İmparatorluğu'ndan reformlar yapmasını istedikleri sırada, II. Abdülhamid siyasal bir manevrayla 23 Aralık 1876'da Kanun-i Esasi’yi (anayasa) ilan etti. Böylece meşruti yönetime geçilmiş oluyordu.
1876 Anayasası olarak da bilinen Kanun-i Esasi, aslında padişahın egemenlik haklarına bir kısıtlama getirmiyordu. Yürütme yetkisini tümüyle elinde tutan padişah, sadrazam ve vekilleri (bakanları) istediği gibi atayıp görevden alabiliyordu. Meclisin vekiller üzerinde denetim yetkisi yoktu. Padişah, savaş ve barış yapma, istediğinde meclisi kapatma ve yeniden seçimlere götürme yetkisine de sahipti. Ayrıca padişahın, "kamu yararı için" polis soruşturması sonucunda kişiyi sürgün etme yetkisi vardı. Hükümdara tanınan haklara rağmen anayasa, Avrupa etkilerinin Osmanlı bürokrasisinin bir bölümü içerisinde ne derecelere ulaştığının göstergesiydi.[1]
Rejimin yeni organları
Kanun-i Esasi uyarınca iki kanatlı bir parlamento oluşturuldu. Üyeleri seçim yoluyla belirlenen meclise Meclis-i Mebusan, üyeleri atama yoluyla belirlenen meclise de Âyan Meclisi deniyordu. İki meclisin oluşturduğu parlamento Meclis-i Umumi (Genel Meclis) olarak adlandırılmıştı. Âyan Meclisi'nin başkan ve üyeleri doğrudan padişah tarafından atanıyordu. Anayasaya göre Genel Meclis padişahın buyruğuyla kasımda açılıyor, mart başında çalışmalarını tamamlıyordu.
Sonlanması
Birinci Meşrutiyet, II. Abdülhamid'in 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki yenilgiyi gerekçe göstererek Meclis-i Mebusan'ı kapatmasıyla 1878'de son bulmuştur.
--------------------
Avrupa devletleri ve özellikle Rusya'nin kiskirttigi topluluklar, bagimsizliklarini ilân etmek için harekete geçmekteydiler. 1866'da Girit Isyani çikti. Yunanistan'a baglanmak amaciyla baslayan isyan bastirilmasina ragmen, Avrupa devletleri araya girerek sultanin Girit'e yeni bir statü vermesini sagladilar (1868). Rusya tarafindan olusturulan komitalar vasitasiyla Bulgarlar ayaklandirildi. Onlara da genis haklar verildi (1870). Fakat bununla yetinmeyen Bulgarlar, Bosna ve Hersek'teki karisikliklarin ardindan yeniden ayaklandilar (1875-76).
Bulgar isyani sert biçimde bastirildi. Fakat bu sirada Genç Osmanlilar, Abdülaziz'e baslattiklari muhalefeti, mücadeleye dönüstürdüler. Nihayet Mithat Pasa'nin öncülügündeki yenilikçi idareciler Abdülaziz'i tahttan indirerek yegeni V.Murat'i basa geçirdiler(30 Mayis 1876). Ancak hastaligi sebebiyle üç ay sonra o da tahttan indirilerek, Kanun-i Esasi'yi ilân edecegini beyan eden kardesi II.Abdülhamit Osmanli tahtina çikarildi.
Bu arada Rusya'nin Osmanli Devleti'ne baski kurmasini kendi menfaatine aykiri gören Ingiltere, Balkanlardaki bunalimi görüsmesi için Istanbul'da uluslar arasi bir konferans toplanmasini saglamisti. Istanbul Konferans çalismalarini sürdürürken II.Abdülhamit Mesrutiyet'i ilân etti (23 Aralik 1876). Kurulacak Meclis-i Mebusan'da bütün topluluklar temsil edilebilecekti. Parlâmenter monarsi, Istanbul Konferansi'nin toplanis sebebini tamamen ortadan kaldirmasina ragmen, konferansa katilan devletler, Balkan topluluklarinin bagimsizliklarini istediklerinden bir sonuca varilamadi. Osmanli Devleti'nin çagrilmadigi Londra'da toplanan bir baska konferansta, büyük devletler isteklerini tekrarladilar. Rusya, Osmanli Devleti'ne alinan kararlari kabul ettirmek için savas ilân etti.(Nisan 1877). Tarihimizde "93 Harbi" diye bilinen 1877-1878 Osmanli Rus Harbi, askerî ve siyasî bakimdan önemli sonuçlar dogurmustur.
Kanun-i Esasi'nin kabulü ile açilan Genel Meclis, padisah tarafindan seçilen Ayan Meclisi ve halk tarafindan seçilen Mebusan Meclisi'nden ibaretti. Londra Konferansi'ndan önce çalismaya baslayan bu meclis, hükûmet tarafindan sunulan teklif ve kanun tasarilarin karara baglayarak ilk dönem çalismalarini tamamlamisti. Ancak 93 Harbi'nin sürdügü sikintili zamanlarda meclisteki azinlik mebuslari çalismalari sekteye ugrattigi gibi, bunalimin artmasini da sagliyorlardi. Nitekim Gazi Osman Pasa'nin büyük bir kahramanlik göstererek 5 ay savundugu Plevne'yi asan Ruslar, Yesilköy'e kadar ilerlemislerdi. Dogu'da ise ancak Erzurum önlerinde durdurulmuslardi. Meclis savasin gidisatindan hükûmeti ve padisahi sorumlu tutarak, siyasî tansiyonu yükseltmekteydi. II. Abdülhamit, devletin ileri gelenleri ve bazi mebuslarla yaptigi toplantidan bir sonuç alamayinca, Kanun-i Esasi'nin kendisine verdiği yetkiyi kullanarak, etnik yapisinin karisikligi sebebiyle çalismalari aksayan meclisi kapatti (14 Subat 1878). Bu I.Mesrutiyet'in sonu demekti.
|
|
|
|